Discours

Ik zat op het puntje van mijn stoel toen Ajax-bestuursleden Rob Been jr. en Uri Coronel hun live persconferentie begonnen. In het gesprek tussen Johan Cruyff en de raad van commissarissen werd er ‘duidelijk en open’ met elkaar gesproken, zei Been.

Ik zei hardop tegen mezelf: ze hebben elkaar verrot gescholden.

Uri Coronel hoorde me blijkbaar. „Er zijn wel harde dingen gezegd, maar het was nooit zo dat ik dacht: nu wordt het plat of ordinair.”

Uri Coronel, een man die ondanks zijn zachte, hangende ogen, toch een spottende blik heeft, geladen met de gravitas van een consigliere die alles al heeft meegemaakt. Dus als hij zegt dat het niet plat of ordinair was, denk je: nou, hij zal wel wat gewend zijn.

Eigenlijk zat ik op het puntje van mijn stoel omdat The Godfather op stond. Over consiglieres gesproken. Nog steeds krijg ik zweethanden als Michael Corleone het pistool uit de wc moet halen om Sollozzo en McCluskey boven hun kalfsvlees af te schieten. (Een stuk spannender dan de Johan Cruyff-saga. Mijn enige toevoeging aan dit discours: hoe lang kunnen alle commentatoren zich nog in bochten wringen voordat ze tot de conclusie komen dat dit het typische verhaal is van een babyboomer die zijn macht niet wil afstaan?) Eigenlijk hoef je niet aan Michael te twijfelen, viel me nu pas op. Ik heb die film nu – hoe vaak? Acht keer? – gezien en telkens zijn er nieuwe dingen te ontdekken. Nu viel mijn oog op de scène als Michael naar het ziekenhuis gaat om zijn neergeschoten vader te bezoeken en ziet dat de beveiliging weg is. Samen met een toevallige bezoeker, Enzo de banketbakker, gaat hij bij de ingang staan, ongewapend, maar met hun handen in de zakken van hun lange jassen, alsof ze elk moment een revolver kunnen trekken.

Een auto rijdt langzaam voorbij, houdt halt, je ziet onder de gleufhoeden de boevenkoppen naar ze kijken – maar ze rijden door, afgeschrikt. Opgelucht lacht Michael naar de bakker, die sigaretten uit zijn zak probeert te halen. Zijn handen trillen te erg. Michael helpt hem, steekt de sigaret voor hem aan en kijkt – dit was me nog niet eerder opgevallen – naar zijn eigen handen. Ze trillen niet.

Het is een heel fijn moment van perfecte Bildung: Michael ontdekt dat hij iets kan, wat hij is. Vanaf dat moment zijn de resterende tweeëneenhalve films de gevolgtrekking daarvan: Michael die zijn verantwoordelijkheid neemt. Hoe? Laten we het erop houden dat hij met verraders, vrienden en familie ‘duidelijk en open’ omgaat.