Zelfs McDonald’s past zijn hamburgers aan

De Indiase econoom Pankaj Ghemawat gaat in zijn nieuwe boek World 3.0 de strijd aan met Thomas Friedman, die de geglobaliseerde wereld ziet als een voldongen feit. Ghemawat is niet onder de indruk van Friedmans data-free analysis.

Veel mensen zijn bang voor de globalisering, en de voortwoekerende crisis van de euro maakt ze met de dag banger. De rating agencies cirkelen als aasgieren rond boven de eurozone, en als een tsunami dreigt de globalisering onze vertrouwde economische zekerheden te verzwelgen. De Indiase econoom Pankaj Ghemawat, die twintig jaar verbonden was aan Harvard Business School en thans hoogleraar global strategy is in Barcelona, noemt deze voorstelling van zaken veel te simplistisch.

In werkelijkheid, betoogt hij in zijn nieuwe boek, is er veel minder globalisering dan de meeste mensen denken. Eerste-generatie-immigranten vormen bijvoorbeeld minder dan 4 procent van de wereldbevolking. Niet meer dan 2 procent van alle studenten studeert buiten het eigen land. Negentig van de honderdmensen in de wereld blijven in hun geboorteland. Economische globalisering scoort wat hoger: 20 procent van het bruto wereldproduct wordt geëxporteerd en 25 procent van de banktegoeden zit in een ander land dan de eigenaar. Met het oog op de eurocrisis is het ten slotte interessant dat staatsschulden het hoogst scoren: 35 procent is in het bezit van buitenlandse banken en particulieren. Van het internetverkeer, het boegbeeld van de globalisering, overschrijdt slechts 18 procent nationale grenzen.

De grondregel is dat kapitaal mobieler is dan goederen, en goederen mobieler zijn dan mensen. Alleen kennis past niet in dit patroon. Dat komt doordat je kennis over de grens kunt sturen zonder haar kwijt te raken. Door de bank genomen is 90 procent van de toename van de productiviteit in een willekeurig land afhankelijk van buitenlandse technologie.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 18 november 2011, pagina 2 - 3. Abonnees kunnen de hele recensie van Siep Stuurman hier lezen.