Belgische formateur naar koning - bij ontslag dreigt ‘grote ramp’

Di Rupo wachtend op de leiders van de zes partijen voor de zware onderhandelingen. Foto Reuters / Francois Lenoir

De formateur van een Belgische regering Elio Di Rupo biedt mogelijk zijn ontslag aan bij koning Albert. Vlaamse media speculeren over een slecht verlopen en zoveelste finale poging om tot een bezuinigingspakket voor 2012 te komen.

NRC-correspondent in België Petra de Koning zegt dat áls de formatie inderdaad wordt afgebroken, België meer dan terug bij af is.

“Het zou een grote ramp voor het land zijn. De externe druk van de financiële markten komen dan bovenop die van het al anderhalf jaar regeringsloos zijn. België bevindt zich dan in gevaarlijk vaarwater want die markten hebben het land nu in het vizier. Di Rupo was nu in gesprek met de gematigde partijen, niet eens de radicale; als die er al niet uitkomen…”

Di Rupo zat eerder vandaag met de zes betrokken partijen om economische hervormingen en de begroting van 2012 concreet te maken. De Standaard meldt dat dit overleg na een half uur alweer werd gestaakt.

“Voor de PS zat er niet veel meer op dan het ontslag aan te bieden. Vannacht kwam het tot een grote clash tussen de liberalen en de socialisten en dat is vandaag blijkbaar niet meer goed gekomen. De liberalen vinden dat het verder moet gaan dan Di Rupo tot nu toe voorstelt. Er zouden teveel belastingen zijn en te weinig economische hervormingen om de test van Europa, de financiële markten en de beurzen te doorstaan.” - verslaggever Marc Van de Looverbosch, VRT.

Nachtelijk overleg eindigde in ‘chaos’

Vannacht is tot twee uur vergaderd over de begroting maar dit werd “in opperste chaos afgebroken”. Volgens de VRT is de formateur naar koning Albert II op weg om zijn ontslag in te dienen. Mocht dit zo zijn, is het de vraag of hij het ontslag accepteert, in beraad neemt of weigert.

De Standaard sluit niet uit dat de gang van Di Rupo een dramatische act is. Hij zou met zijn actie een opening willen creëren in de vastgelopen gesprekken. De twee liberale partijen Open VLD en MR zouden niet akkoord zijn met de vier andere partijen, die donderdag al op grote lijnen tot elkaar zouden zijn gekomen. Ook onze correspondent houdt rekening met “theaterspel”:

“Koning Albert kan een afkoelingsperiode afkondigen. In een noodgeval kan de begroting van demissionair premier Yves Leterme. Hij werkt aan een beraming voor 2012 die gebaseerd is op die van dit jaar. de vraag is of de Europese Commissie die accepteert, maar er zou in elk geval wat meer tijd mee gewonnen kunnen worden en België kan administratief blijven functioneren.”

Druk van Europa

België moet van de Europese Commissie medio december een deugdelijke begroting presenteren omdat het anders mogelijk in de financiële problemen komt. Anders legt het dagelijks bestuur van de EU een boete op. Een en ander heeft te maken met de in gevaar gekomen kredietwaardigheid van België. Dit komt onder meer door de problemen met Dexia. De liberale partijen, vooral de Open VLD, zouden tegen meer belastingen zijn die de socialist Di Rupo voorstelt en juist harder willen bezuinigen op onder meer overheidsuitkeringen.

Het land bevindt zich niet in de directe gevarenzone, zoals Italië, maar in de tweede linie. De situatie is in ieder geval minder stabiel dan die in Frankrijk. Je zag de afgelopen weken dat de rente op Belgische staatsobligaties opliep, maar dat België hiermee nog niet in de crisiszone zit. Toch hebben we gezien dat er niet veel voor nodig is om in een stroomversnelling te komen. - Economieredacteur Melle Garschagen, NRC.

Noodregering?

Zelfs al komt er een akkoord over de begroting voor 2012, is nog steeds niet duidelijk wie het beleid zal moeten uitvoeren. België zit reeds zeventien maanden zonder regering. De nationalistische liberalen van NV-A pleiten nu zelfs voor een noodregering zonder socialisten. “Uit deze onderhandelingen kan nooit een goed akkoord komen”, aldus de partij.

De NV-A is niet door Di Rupo betrokken bij de formatiegesprekken. Hij sprak naast de liberalen met sociaal- en christendemocratische partijen. De Franstalige Di Rupo werd na een reeks gestrande formateurs aangesteld door koning Albert in mei aangesteld om alles op alles te zetten bij de totstandkoming van een regering.