'Spaar cultuur bij nieuwe bezuinigingen'

De PvdA is van mening dat de kunstsector geen nieuwe klap mag krijgen, de VVD vindt dat het tijd is een nieuwe stap te zetten. Maandag debatteert de Tweede Kamer over de begroting voor cultuur.

Het is al vaak gezegd, maar Boris van der Ham (D66) gaat het maandag toch nog een keer zeggen in de Tweede Kamer: „Dit kabinet heeft een negatieve atmosfeer gecreëerd rondom cultuur. Daardoor is er bij burgers en bedrijven minder bereidheid om culturele instellingen financieel te ondersteunen. Het kabinet had ook kunnen bezuinigen zonder zo’n negatieve toon aan te slaan.”

De Kamer voert maandag overleg met staatssecretaris Halbe Zijlstra (VVD) over de begroting voor cultuur. Het overleg gaat eigenlijk alleen over 2012, maar zal onvermijdelijk ook gaan over de jaren daarna.

Jetta Klijnsma (PvdA) wil dat de Tweede Kamer een „moratorium” uitspreekt tegen nog meer bezuinigingen op cultuur. Dat zal ze maandag vragen in een motie. „Als er een nieuwe bezuinigingsronde moet komen in de context van de eurocrisis, dan vind ik dat kunst en cultuur buiten schot gelaten moeten worden.”

Voor de VVD is er genoeg gepraat over de bezuinigingen. Bart de Liefde (VVD) vindt het tijd om een stap verder te zetten. Maandag zal hij voorstellen om de commissies die de subsidieaanvragen voor 2013-2016 moeten beoordelen bij de Raad voor Cultuur en de fondsen, anders samen te stellen. „Daar zitten nu alleen mensen in die kijken naar de artistieke kwaliteit, terwijl straks ook ondernemerschap een doorslaggevend criterium wordt. Het lijkt me logisch dat er ook economen en andere deskundigen in plaatsnemen. Met die benoemingen moeten we niet te lang wachten.”

Het kabinet bezuinigt in het overgangsjaar 2012 nog niet de volle 200 miljoen euro, maar 50 miljoen euro. De bezuinigingen bestaan onder meer uit een korting van 2,2 procent op bijna alle cultuursubsidies, het stopzetten van de subsidie aan het Nationaal Historisch Museum en het afbouwen van de Cultuurkaart.

De stichting CJP, die de Cultuurkaart uitvoert voor het ministerie van OCW, liet donderdag weten kansen te zien voor een doorstart van de Cultuurkaart zonder rijkssubsidie. De kosten van de kaart zouden voor 40 procent kunnen worden betaald uit een nieuw investeringsfonds en voor 60 procent door de scholen.

CDA en PvdA zijn opgelucht. „Het lijkt mij een kansrijk voorstel”, zegt Marieke van der Werf (CDA). „Ik zal er maandag bij de staatssecretaris op aandringen om hier positief naar te kijken.” Klijnsma overweegt een amendement in te dienen om de Cultuurkaart nog één jaar te steunen, om een doorstart mogelijk te maken.

Een andere zorg van de Kamer is de toekomst van de postdoctorale instellingen, zoals de Rijksakademie. Zijlstra wil nog slechts 50 plekken betalen voor beeldend kunstenaars die zich hebben bewezen als toptalent. De PvdA wil dat Zijlstra „als de wiedeweerga” laat weten hoe die plekken moeten worden verdeeld. Klijnsma: „De meeste van die opleidingen zijn tweejarig. Stel dat er opleidingen moeten sluiten, wat moet er dan gebeuren met de studenten die nu in september zijn begonnen?”

Ook het CDA vindt dat Zijlstra meer sturing moet geven. „Misschien is dat een taak die we kunnen beleggen bij de Raad voor Cultuur”, zegt Van der Werf. „Waarbij we dan meegeven dat we zéér hechten aan de gerenommeerde Rijksakademie.”

Klijnsma: „Ik blijf zeggen dat ik het doodzonde vind als de Rijksakademie zou moeten sluiten. Ze zitten in een waanzinnig mooi pand, dat helemaal op hen is toegesneden. Dat kun je niet zomaar voor een andere huurder gebruiken.”

VVD’er De Liefde vindt precies het tegenovergestelde. „De Rijksakademie zit in een ontzettend kostbaar gebouw. Ze zouden ook naar een goedkopere locatie kunnen.”