Inflatie is onzeker, erop inspelen is gekkenwerk

„Mijn vrouw en ik hebben 60.000 euro spaargeld voor pensioen en periodes van ziekte of weinig werk. Door de onzekere economie zijn we bang voor hyperinflatie. Hoe stellen we ons geld veilig? Edelmetaal? Olie? Chinese valuta? Zwitserse staatsobligaties? Of is onze angst ongegrond?”

De eurocrisis maakt het niet gezelliger in Nederland. Mensen met geld op de bank vrezen (hyper)inflatie, terwijl schuldenaren juist op geldontwaarding hopen. Allen volgen met spanning het euronieuws. Of dat wijzer maakt, is de vraag. In de media spuien deskundigen van divers allooi een regenboog aan voorspellingen, kritiek en raadgevingen voor eurobeleid, niet zelden ingegeven door eigenbelang of bluf. Economie is eigenlijk net voetbal: bij gebrek aan voorspelbaarheid werpen miljoenen zich op als expert. Achteraf hebben sommigen gelijk. Maar wie? En waarover?

Dat weet niemand. Want het lot van de euro hangt van te veel af: politieke beslissingen, de reacties van beleggers daarop, ondernemers, consumenten en wie weet wat nog meer. Datzelfde geldt trouwens voor de prijs van olie, goud, de Zwitserse frank en de Chinese yuan. Daarin investeren is net zoiets als een vakantie boeken omdat je snakt naar zon: het kan goed uitpakken, maar garanties heb je niet. Het kan risico’s zelfs vergroten, omdat je je levensonderhoud in euro’s moet betalen. Ook je rust gaat eraan, want je moet bijhouden wat de koers van je franken of blokjes goud doet.

Natuurlijk kun je deze eurocrisis niet ontkennen. Maar hyperinflatie? Geen regeringsleider zit te wachten op crisisjaren zoals in de Weimarrepubliek (1922-1923) of Zimbabwe (2006-2009). Men zal dus heel ver gaan om de eurorust te bewaren. Vooralsnog lijkt het er niet op dat de inflatie (nu circa 2,5 procent) oploopt. Zolang de consument niet koopt, liggen prijsverhogingen lastig. Er kan zelfs deflatie ontstaan – een dalend prijspeil – omdat de consument zo zuinig is.

De inflatietoekomst kent zoveel onzekerheden dat erop inspelen gekkenwerk is. Loop dus niet teveel op de zaken vooruit. En eis niet van jezelf dat je in onzekere tijden als deze op alle fronten maximale rendementen binnensleept. Zelfs als de inflatie serieus stijgt, bijvoorbeeld tot meer dan 10 procent, dan is nog de vraag of dat je huishouden zal nekken. We hebben ook de zware inflatiejaren zeventig overleefd. En iedereen zit in hetzelfde schuitje. Met een beetje geluk stijgen je verdiensten, uitkering, pensioen en de spaarrente (vertraagd) met de geldontwaarding mee. Denk er wel aan dat een stijgende rente obligatiekoersen doet dalen. Inflatie heeft ook invloed op hypotheekschulden: de waarde ervan krimpt, maar de hypotheekrente kan stijgen tot ondraaglijke hoogte.

In plaats van speculeren kun je in onzekere tijden beter je angst beteugelen. Consumeer nieuws met zorg, want de mens is onbewust geneigd om berichten te nuttigen die bevestigen wat hij al denkt. Wie hyperinflatie vreest, leest overal berichten die dat idee ondersteunen. Zo voedt angst zichzelf. Dat ga je tegen door bewust te zoeken naar informatie die jouw vrees ontkracht. Dat nuanceert je overtuigingen en verkleint de kans dat je impulsief dingen doet die je later betreurt.