Indorocker die speelde tot hij niet meer bestond

Duitsland, Moers, 07-06-2006 Andy Tielman, zanger-gitarist. De ongekroonde Koning van de Indo-Rock. Al meer dan 35 jaar trekt Andy Tielman, vroeger als de Tielman Brothers, volle zalen. Ook tijdens zijn vele buitenlandse toernees. Niet voor niets noemt men hem ÒThe Godfather of Dutch PopmusicÓ. Op dit moment treedt Andy, ook al vanwegen zijn leeftijd, zeer gedoseerd op met zijn 3 mans Tielman Band en nog steeds is een optreden van hem een enorme happening. PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Roger Cremers - 2006

De Nederlandse kranten spraken er schande van. Muziekverkrachters werden ze genoemd. Het eerste grote optreden van de Tielman Brothers, tijdens de Wereldtentoonstelling in 1958 in Brussel, zorgde voor ophef. Voorman Andy Tielman speelde gitaar met zijn tanden en rolde over de planken. Het baanbrekende rock-’n-roll-optreden betekende in Europa hun doorbraak. Maar in Nederland moesten ze nog jaren wachten op erkenning.

Het gezin kwam in 1957 vanuit Indonesië naar Nederland, daar zag vader een betere toekomst voor de kinderen. Een Nederlandse ambtenaar op de boot schreef: „Aan boord hebben ze een voorstelling gegeven, die zeer zeker niet slecht was. [...] Misschien is dit voor deze familie een kans om te slagen.”

Hij had een vooruitziende blik. Na Brussel volgden goedbetaalde optredens in Duitsland en een platencontract. Vooral het gitaarspel van Andy Tielman inspireerde jonge muzikanten, onder wie Jan Akkerman. „Hij was misschien wel de beste gitarist die ons land heeft gekend”, zegt Akkerman. „In Duitsland zaten The Beatles op de eerste rij om Andy te bewonderen. Hij is van grote invloed geweest op hun podiumact.” „Andy speelde gitaar achter z’n rug, boven z’n hoofd; het was een feest om naar te kijken”, zegt zanger Riem de Wolff van de Blue Diamonds.

In Nederland bleef de lof uit. Little Bird, de grootste hit, bereikte de zevende plaats in de Top 40. „We waren er nog niet klaar voor”, zegt muziekkenner Leo Blokhuis. „Indorock werd hier amper geaccepteerd. Tielman heeft nooit de credits gekregen die hij verdiende.”

Kritiek raakte hem diep, zegt zijn achterneef Armand Tielman. „Het brak hem op, hij voelde zich miskend.” Na het vertrek van broer Ponthon ging het bergafwaarts. De overgebleven broers traden op in wisselende samenstellingen. Begin jaren tachtig ging ieder zijn eigen weg. Andy Tielman vertrok naar Indonesië. Hij raakte geen gitaar aan en leidde een zwervend bestaan in de bossen. Totdat een fan, Carmen, hem opspoorde. Ze werden verliefd en gingen in Australië wonen. Carmen schonk Andy een nieuw levensdoel: zijn dochtertje Loraine Jane. Hoopvol keerde hij terug naar Nederland voor een grote comeback.

Maar die is niet van de grond gekomen, zegt Blokhuis. „Hij was gewoon niet heel erg gemist.” Dat kwam doordat Tielman het geluid van zijn muziek niet veranderde en bleef hangen in het oldies circuit. Wel hervond hij zijn plezier in de gitaar.

Twee jaar geleden werd bij hem maagkanker geconstateerd. Het weerhield Tielman er niet van om op te treden. „Ik speel tot ik niet meer besta”, zei hij. Afgelopen juni werd de oude rocker op het podium onwel. Hij viel. „De chemotherapie was te zwaar”, zegt zijn achterneef. „Hij is bijna gestorven in het harnas. Dat zou hem gepast hebben. Hij wás rock-’n-roll.”

Op 10 november 2011 overleed Andy Tielman. Hij werd 75 jaar.

Andreas Kouwenhoven

    • Andreas Kouwenhoven