Hongarije doet toch weer beroep op IMF

Op de rand van de junkstatus zet Hongarije de deur open naar het IMF. De markten reageren positief. Maar zolang een echte deal uitblijft, zullen de investeerders wegblijven.

Onder grote druk van de financiële markten heeft de Hongaarse regering vrijdag het roer omgegooid: het I-woord is terug in Boedapest. De regering-Orbán gaat praten met het Internationaal Monetair Fonds over „een nieuw soort” overeenkomst.

De rechts-populistische premier Orbán, verklaard tegenstander van IMF-bemoeienis, was de afgelopen weken steeds dieper in de financiële nesten geraakt nadat kredietbeoordelaar Standard & Poor’s gedreigd had Hongarije af te waarderen naar de dramatische ‘junk’ status.

De Hongaarse forint, sinds het begin van de zomer al steeds zwakker, raakte in vrije val en noteerde gisteren een koers van 316 forint per euro (tegenover 263 aan het begin van de zomer). Staatsleningen met een looptijd van 10 jaar sprongen naar een rente van ruim 8,5 procent, tegenover ruim 6,5 procent op 1 september. De staatsschuld was opgelopen naar 76 procent van het bruto nationaal product. Onmiddellijk na de bekendmaking vrijdag in Boedapest schoot de koers van de forint bijna 3 procent omhoog.

David Nemeth, analist bij de ING Group in Boedapest, verwacht dat het daar bij zal blijven zolang onduidelijk is hoe samenwerking met het IMF er precies uit gaan zien.

Dat zal nog zeker tot begin volgend jaar duren, stelt de Hongaarse regering in een verklaring onder de enigszins bezwerende kop: ‘De nieuwe overeenkomst met het IMF en de Europese Unie zal de groei stimuleren’. Boedapest rekent daarbij ook op Europese steun.

Maar Nemeth benadrukt dat het vertrouwen van investeerders in Hongarije alleen terugkomt als de regering-Orbán zich echt committeert aan het IMF en een streep zet onder omstreden beleid ten aanzien van buitenlandse investeerders.

Belangrijkste punten daarvan zijn de extra belastingen die zijn opgelegd aan buitenlandse bedrijven in Hongarije die zich bezighouden met telecommunicatie en retail, en aan de buitenlandse banken in het land. Belastingen die overigens door de Europese Commissie in strijd zijn genoemd met de regels voor de interne markt.

Een ander punt is de kwestie van de valutaleningen die Hongaren bij banken hebben afgesloten, meestal in de vorm van hypotheken, in de tijd dat de forint nog veel meer waard was. De regering Orbán stelt Hongaren in staat om die leningen af te lossen tegen een fictieve wisselkoers die sterk in het nadeel van de banken is. Met name Oostenrijkse en Zwitserse banken hebben veel van die leningen verstrekt.

Wat Nemeth betreft zou een nieuwe overeenkomst met het IMF „perfect” zijn. De Hongaarse regering zou gedwongen worden om met realistische berekeningen te komen. Bijvoorbeeld op het gebied van de economische groei, die officieel nog altijd 1,5 procent zou bedragen terwijl er volgens analisten al sprake is van stagnatie.

Ook op andere punten zou nieuwe betrokkenheid van het IMF een einde kunnen maken aan het grillige economische beleid van Orbán. Maar de analist vraagt zich wel af of het IMF en Hongarije opnieuw tot zaken zullen komen.

Want voor een harde standby-lening, zoals Orbáns voorganger en tegenpool Ferenc Gyurcsányi in 2008 met het Internationaal Monetair Fonds afsloot, gelden duidelijke afspraken op gebied van begroting en nationale schuld. Orbán zal in dat geval de buitenlandse inmenging moeten slikken waartegen hij zich, sinds hij in 2010 aan de macht kwam met een tweederde meerderheid in het parlement, altijd zo fel heeft verzet.

Maar de economische positie van Hongarije is volgens de analist zo precair dat het land niet in aanmerking komt voor soorten steun waar minder harde voorwaardes aan zijn verbonden. Zoals bijvoorbeeld de Flexible Credit Line waarvan een land als Polen gebruik kan maken omdat het zich kan beroepen op zeer sterke basiscijfers, consequent beleid en op betrouwbare uitvoering van dat beleid.

Begin volgend jaar moet Hongarije een deel van de lopende IMF-lening uit 2008 terugbetalen. Analist Nemeth denkt dat dat het moment van de waarheid zal worden. Als een nieuwe deal met het IMF vastloopt, zullen de markten onmiddellijk fel reageren en aflossing onmogelijk maken.

De financiële markten hebben de regering-Orbán in de armen van het IMF gedreven en er is geen weg terug. Het ziet ernaar uit dat de markten na Italië, opnieuw een Europese lidstaat in het gareel dwingen.

    • Renée Postma