Dit cafékabinet hobbyt gestaag verder in natuur en strafrecht

Een hele geruststelling – staatssecretaris Bleker (CDA) onthulde dat hij geen natuurbarbaar is. Gisteren sloot de termijn voor reacties op zijn ontwerpnatuurwet, die enkele wetten ter bescherming van dieren, bomen en planten samenvat. En van hun essentie ontdoet, volgens natuurbeschermers. Het is niet het enige gebied waarop het cafékabinet ondanks de crisis vrolijk doorhobbyt.

De meeste politieke aandacht ging deze week naar de drukte die de PVV creëerde rond het onderzoek naar herinvoering van de gulden, het (door de PVV, tegen de coalitie in, gesteunde) verbod op ambtenaren die geen homoseksuelen willen trouwen en het Twitterschot voor de boeg dat Geert Wilders deed door in te stemmen met extra bezuinigingen, zolang ze maar ontwikkelingssamenwerking treffen.

De invloed van de partij van de vermeende Henk en Ingrid reikt intussen veel verder. De bewindslieden van de VVD en het CDA zijn dagelijks bezig tegemoet te komen aan de veronderstellingen van een jaren miskende minderheid. Immigratieminister Leers (CDA) kon de PVV bij zijn begrotingsbehandeling geen gedaalde immigratiecijfers bieden. In 2013 zal de instroom van gelukzoekers heus afnemen, als Wilders zo lang geduld heeft.

Staatssecretaris Teeven (VVD) sleepte intussen onder de radar een ander verzoeknummer door de Eerste Kamer: een voorschot op de zeer omstreden minimumstraffen die minister Opstelten heeft aangekondigd. Dinsdag werd, dankzij steun van SGP, ChristenUnie en de drie coalitiepartijen een wetsvoorstel aangenomen dat de mogelijkheid schrapt van taakstraffen voor ernstige zeden- en geweldsmisdrijven en bij herhaling van misdrijven.

‘Effectieve Sancties vergroten Veiligheid’, jubelt het ministerie. In het geval van de taakstraffen is de winst voornamelijk publicitair. Aanleiding was een Zembla-uitzending in 2007, die suggereerde dat softe rechters zelfs bij moord taakstraffen oplegden. Onderzoek door de Raad voor de Rechtspraak leerde dat van taakstraffen bij moord of doodslag geen sprake was geweest. Onafhankelijke deskundigen twijfelden slechts in 4 procent van de opgelegde taakstraffen over de zwaarte van de straf, rekende senator Beuving (PvdA) voor.

Teeven dacht dat het om 14 procent ging, al erkende hij dat zijn cijfers misschien niet klopten – maar eigenlijk vond hij één geval er ook één te veel. Hij beschouwde vooral eventuele slachtoffers als deskundigen en stelde dat de wetgever „een stukje ruimte terugpakt” van de rechter. „Dat is de duidelijkheid die we geven.”

Het café is gerustgesteld, zonder aanwijzing dat de beschikbare feiten hiertoe aanleiding geven. De rechter, die is gehouden alle feiten en omstandigheden van slachtoffer en dader in een concreet geval te wegen, wordt daarin geblokkeerd. Wantrouwen jegens de rechter mag, als de stemming erom vraagt.

Een ander onderwerp van ergernis aan de tap is natuurlijk de bescherming van smienten en kussentjesmos. Boeren, jagers en ondernemers in het resterende buitengebied kunnen hun hart ophalen met het wetsontwerp waarmee Bleker de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet en de Boswet herschrijft.

Het wetsontwerp en de toelichting bewijzen lippendienst aan het geitenharensokkenvolkje en inventariseren ijverig de Europese richtlijnen waaraan de nieuwe Natuurwet toch maar mooi voldoet. Dat brave Europeaan-zijn van deze staatssecretaris is dubbelzinnig. Als het even kan, ziet dit kabinet Europa niet staan.

Bleker is, sinds hij zich heeft mogen nestelen aan Verhagens zijde op het nieuwe ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, bezig België en de EU voor het hoofd te stoten door afspraken over het uitbaggeren van de Oosterschelde en het onder water zetten van de Hedwigepolder te ontlopen. De kans is denkbeeldig dat hij ook met deze Natuurwet tegen de Europees-rechtelijke lamp loopt.

De EU heeft op allerlei gebieden gemeenschappelijke minimumnormen afgesproken. Dit is geen dictaat van het Brusselse beest. Alle lidstaten samen leggen dergelijke vast voor iedereen. Bleker wil van deze normen de Nederlandse bovengrenzen maken en negeert al doende de christen-democratische subsidiariteitsleer. Deze leer bepaalt dat je dichtbij regelt wat niet verderop hoeft te worden bepaald.

In dit steeds meer verstedelijkt en geïndustrialiseerd landje is de laatste tientallen jaren geprobeerd om zo veel mogelijk te redden van het beetje natuur dat over is – vogels, bomen, kruiden, reptielen, insecten, alles wat samen natuur is. Nederlanders maken hiervan massaal gebruik. Wie op een mooie dag maar een vinger buiten de deur steekt, ziet mensen fietsen, hollen en varen in alles wat we hier natuur noemen, bij gebrek aan meer diversiteit – 85 procent is al weg.

Bleker doet alsof ondernemers hiervan verschrikkelijk veel last hebben, hoewel Nederland na Malta de minste bos en natuur van Europa heeft. Juist in dit bijna helemaal stadse land zijn waarden als stilte, duisternis en ongerept uitzicht buitengewoon zeldzaam.

De landelijke overheid laat de bescherming hiervan schieten. Als een provincie ervoor wil knokken is het best. Zo niet – pech. Wat door Europa niet wordt verboden, mag van Bleker. Lekker orchideeën steken, jongens. Op=op.

Nederlanders die zich niet vertegenwoordigd voelden, hebben een stem gekregen. Daarmee hoeven vooroordelen nog niet de plaats in te nemen van feiten. De kwaliteit van het leven dichtbij is het kostbaarst voor mensen die zich geen reisjes kunnen veroorloven naar landen met meer natuur.

marc chavannes

U kunt de auteur emailen via opklaringen@nrc.nl