Zorgen in België over uitblijven begroting 2012

In België ruziën links en rechts al formerend over de begroting. De druk van de markt groeit, de spread stijgt. Europa dreigt met sancties. De Belgen zijn bezorgd.

Steeds maar weer zijn er nieuwe scènes in een „onaangenaam schouwspel”, zoals een politieke onderhandelaar zei: vanochtend kwamen de zes aanstaande regeringspartijen van België opnieuw bij elkaar om tot een begroting te komen voor 2012. Met stevige ruzies en onder grote druk.

De Europese Commissie dreigt met sancties, de financiële markten vinden België onbetrouwbaar. Dus stijgt de rente. En ook de spread, het renteverschil met landen die wel betrouwbaar worden gevonden.

Nachtenlange vergaderingen en twee deadlines – formateur Elio Di Rupo dacht dat dat zou helpen – maakten de crisissfeer in België alleen maar erger.

Al vanaf afgelopen weekend komt steeds dezelfde vraag terug: worden we morgen wakker in een land met een begroting voor volgend jaar?

Deze ochtend nog niet. En Di Rupo zegt nu even niet meer wanneer die begroting er dan wél komt.

Naast de ergernis over het onvermogen van politici om tot een akkoord te komen – en in elk geval nooit snel – is er in België nu ook ernstige bezorgdheid over de eigen welvaart. En die bezorgdheid groeit elke dag zonder begroting.

Na ruim een jaar van politieke problemen over de verdeling van geld en bevoegdheden voor Vlaanderen, Wallonië en Brussel – waarvoor in september oplossingen werden bedacht – raakt België nu vast door een klassieke links-rechts tegenstelling.

De politieke onderhandelaars zoeken 11,3 miljard euro en volgens de socialisten moet een flink deel daarvan worden binnengehaald door extra belastingen.

Daar verzetten vooral de Vlaamse liberalen en christen-democraten zich tegen. Die willen dat de arbeidsmarkt en de pensioenen worden hervormd. De Europese Commissie heeft dat al eerder van België geëist.

De ruzies die de politieke onderhandelaars erover hebben, raken ook weer aan de gevoeligheden en het wantrouwen tussen Vlamingen en Franstaligen.

De Parti Socialiste van formateur Elio Di Rupo, oppermachtig in Wallonië, bevestigde voor Vlamingen het clichébeeld dat Franstaligen vooral graag hun werklozen beschermen. En de Franstaligen weten weer waarom ze Vlaanderen zo rechts vinden: daar beschermen ze het liefst hun ondernemers.

Ook als er dit weekend een begroting is, zijn de gevolgen van die ruzies niet zomaar weg. Er was al niet zo’n groot vertrouwen dat de aanstaande regering, onder leiding van Elio Di Rupo, stabiel zou zijn. Dat vertrouwen is nog kleiner geworden.

Ook Di Rupo zelf komt er slechter uit. De leider van de Franstalige socialisten, zoon van een Italiaanse mijnwerker, had voor de Vlamingen nog niet bewezen dat hij ook hún premier kon zijn. Maar uit opiniepeilingen bleek dat hij in Vlaanderen behoorlijk populair was. Nu horen Vlamingen hun politici en commentatoren al dagen zeggen dat Di Rupo traag is, niks durft en dat „iedereen boos op hem is”. De voorzitter van de Vlaamse sociaal-democraten, Bruno Tobback, zei gisteren dat de PS „zich niet gedraagt als een partij die de premier moet leveren”.

Zo lang er geen begroting is, zal de druk op België toenemen. De Europese Commissie liet gisteren nog eens weten dat België half december een begroting moet hebben, goedgekeurd door het parlement. Over dat laatste was eerder deze week nog onduidelijkheid: de Commissie zou het misschien ook wel goed genoeg vinden als er half december een politiek akkoord is. Niet dus.

Het lijkt onmogelijk dat het Belgische parlement tegen die tijd over een begroting gestemd heeft.

De Europese Commissie kan België dan een boete opleggen – al krijgt het land dan wel weer dertig dagen de tijd om alsnog aan de Europese verplichtingen te voldoen.

    • Petra de Koning