Van de kaart door Google Maps

Wie goed oplette, zag deze week een advertentie van internetzoekmachine Google op nrc.nl voorbijkomen. Eén van het type waar bedrijven nooit zo happig op zijn, namelijk het aanbieden van een opt-out om ergens van verschoond te blijven. Ofwel: u kunt hier uw gegevens uit onze bestanden laten verwijderen.

Dit is met een dwangsom van 1 miljoen euro afgedwongen door het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP). Google biedt deze opt-out nu wereldwijd aan. Het CBP te Den Haag dwingt de multinational uit Californië dus tot een andere koers.

Ook dat is globalisering – een toezichthouder in een klein land kan ver reiken.

De kwestie loog er niet om. De camera-auto’s van Google, die tussen 2008 en 2010 Nederlandse straten en huizen fotografeerden voor de dienst Streetview, bleken ook maar even alle wifi-routers te hebben afgeluisterd. Zo werden 3,6 miljoen Nederlandse draadloze internetzenders geïdentificeerd, met de adresgegevens van de aangesloten computers, plus de locatie ervan op de kaart.

Daarmee maakte Google zich schuldig aan het verzamelen van persoonsgegevens zonder toestemming van de betrokkenen. Dat is een wetsovertreding. In Duitsland was dat eerder al ontdekt. Mogelijk wacht Google daar strafrechtelijke vervolging.

Frankrijk legde al eens 1 ton boete op. Het CBP mag in Nederland nog steeds niet verder gaan dan een voorwaardelijke dwangsom, waar Google zich in 2009 tegen verzette.

Het CBP verwierp de bezwaren en legde een dwangsom op. Met succes. Pas toen verontschuldigde Google zich, erkende de fout en kiest nu voor een drastische aanpassing van het privacybeleid. Iedere gebruiker kan nu door het toevoegen van no map aan de naam van zijn internetrouter uit de database van Google blijven.

The New York Times noemt het nieuwe beleid van Google een royale concessie aan Den Haag. Google moet worden geprezen om de correcte uitvoering van het CBP-oordeel, zelfs wereldwijd. Dat privacytoezichthouders elders zich ook hebben geroerd, speelt uiteraard mee.

Hoe makkelijk internetgebruikers er soms ook zelf mee omspringen, privacy blijft een kernwaarde. Het recht om onbespied te kunnen leven is een waarborg tegen de macht van overheden en bedrijven.

Wie leeft zonder privacy stelt zich ook open voor permanent toezicht, is altijd vindbaar en commercieel beschikbaar. Wie dat wil moet daarvoor kiezen, of er van weg kunnen blijven.

Inmiddels vindt een meerderheid in de Tweede Kamer dat Google nu tevoren toestemming moet vragen: van opt-out naar opt-in dus. Dat zou nog mooier zijn.

Maar de kans dat Google dat invoert lijkt niet zo groot.