Sinterklaaskikkers in badpak, waarom?

De kikkers en muizen van witte fondant in chocolade in zilverfolie zijn weer te koop, want het is bijna Sinterklaas. Judith Hovens uit Amersfoort vraagt: waarom hebben ze badpakken aan? Het is toch wintersnoep?

Het antwoord leidt naar een Zaanse zoetwarenfabriek. En mogelijk had Pinkeltje er iets mee te maken. Maar eerst wat nuchtere constateringen.

Zoals: alleen de kikkers dragen badpakken, gestreepte of gebloemde. De muizen niet. En dan gaat het hier om de kikkers die onder andere bij AH en Digros liggen, van leverancier ABS Sweets. De kikkers van concurrent Ridam Sweets (Aldi) zijn naakt.

Directeur Erik van Ginkel van ABS Sweets: „Geen idee. Ik verkoop ze nu zeven jaar. Dat printje is er al zeker veertig jaar. We drukken het op rollen aluminium van 15 kilo. Met één rol kun je 15.000 kilo kikkers en muizen verpakken.” Van Ginkel verkocht er vorig jaar 25 miljoen: omgerekend dertien per kind van tien of jonger. Het snoep wordt in Polen gemaakt.

De directeur meent dat het badpakontwerp uit de Zaanse fabriek Goedhart Suikerwerken komt. Die ging in de jaren negentig op in Klene.

Maar Wim Goedhart (76) uit Koog aan de Zaan, de laatste Goedhart die in de fabriek werkte, vertelt dat de Goedhart-kikkers in zijn tijd (1959-1975) juist naakt waren, met stippen en strepen. Wat niet uitsluit dat er later nog iets aan het folie is veranderd.

Om de enorme vraag aan te kunnen begon de productie al in de lente. „We hebben er genoeg gemaakt om het IJsselmeer mee te dempen”, aldus de voormalig verkoopleider.

Het Zaans Museum, hoeder van eetbaar cultuurgoed, duikt op verzoek in het archief en vist naast enkele antieke fondantmuizen een kikker op mét oranje-wit streepjesbadpak. Waarschijnlijk uit de jaren zestig. De conservator suggereert dat het badpak de kikker minder echt – en in je schoen dus minder eng – maakte.

De museumkikker komt uit de fabriek Boon, die ook opging in Klene. Boon is bekend van de koetjesreep.

Minder bekend: Dick Laan, schrijver van Pinkeltje was een neef van de directeur en werkte een tijd bij Boon. Hij maakte er reclamefilms in de tijd dat hij ook zijn eerste verhalen over de kabouter en diens muizenvrienden schreef. Laan overleed in 1973.

Wie Laans filmpje uit 1937 over Boon bekijkt, ziet iets grappigs. Tussen het snoep liggen twee reclamedrukwerkjes: Pinkeltje en de houten beestjes en Pinkeltje en Sint Nicolaas.

Je zou haast gaan denken dat Dick Laan, of zijn illustrator, behalve de Pinkeltjemuisjes Knabbeltje en Wolkewietje ook de muisjes en kikkers van fondant heeft bedacht. Dan wel hun badpakjes. Een fabeltje? In deze tijd van het jaar is alles mogelijk.

Thalia Verkade