Ryan Gosling, who else?

Er is iets aan de hand, en het heet Ryan Gosling.

Die succesacteur is vast het product van slimme marketing. Maar het voelt verdomde goed.

Ik kwam op een avond thuis toen ik mijn huisgenoot slapend naast haar laptop trof, terwijl de film Drive over het scherm raasde. Ik wilde liefdevol de computer dichtklappen en een dekentje over haar heen leggen, zoals ze dat in Amerikaanse series doen, maar toen ik een vinger naar haar Macbook uitstak, murmelde ze slaperig maar gedecideerd: „Niet doen.” Met een chagrijnig slaaphoofd kwam ze overeind. Ze rekte zich uit en zei: „Ik luister naar Ryan Gosling. Dan slaap ik lekkerder.”

Diezelfde week vertelde een goede vriend dat een jongen van zijn werk een Ryan Gosling-filmavond wilde organiseren, „en dat terwijl hij niet eens wist hoe gek ik op Ryan ben!” Ik trok mijn wenkbrauwen op en zijn gelukzalige glimlach veranderde in schrik. Hij schudde zijn hoofd. „Wat zeg ik nou? Hoe gek ik op hem ben? Ik ben nooit ergens gek op.” Hij bekende me dat zijn man crush op Ryan Gosling als een grap was begonnen, maar dat hij nu echt een beetje kriebels in zijn buik kreeg als hij hem zag. Hij was niet homoseksueel, hij wilde gewoon graag vrienden met hem zijn. „Dat zou echt leuk zijn. Ik denk echt dat we het goed zouden kunnen vinden”, zo sprak hij zonder ironie.

Er is iets aan de hand, en het heet Ryan Gosling. Sinds de zomer trekt hij als een virus over de aarde, terwijl hij talloze vrouwen én mannen besmet.

De media zijn net zo gefascineerd. In Vrij Nederland werd Gosling uitgeroepen tot sekssymbool. En het was bijna gênant om te lezen hoe filmrecensent Belinda van de Graaf in Trouw met ingehouden hitsigheid haar nieuwe held ophemelde: ‘Gosling [is] de interessantste Hollywoodacteur van dit moment: een charmante, stijlvolle dertiger met hemelsblauwe ogen die eigenzinnige keuzes maakt […] Gosling de nieuwe Clooney? Reken maar van yes!’. Als de meest degelijke krant van Nederland een toon aanslaat die Cosmopolitan niet zou misstaan, dan weet je dat er iets vreemds aan het gebeuren is.

Hoe komt dit? Gosling is dertig jaar en stond hiervoor vooral bekend als de ster van de chick flick The Notebook (2004), waarin hij het beproefde Hollywoodrecept ‘zoenen in de regen’ van nieuw elan voorzag. Goed, hij werd genomineerd voor een Oscar vanwege zijn rol als drugsverslaafde leraar in Half Nelson (2006), maar hij leek geen superster te worden. In Nederland wist niemand wie hij was. Tot hij met het geïmproviseerde liefdesdrama Blue Valentine onze aandacht terugwon en ons de afgelopen twee maanden met het driemanschap Crazy Stupid Love - The Ides Of March -Drive (comedy-drama-actie) definitief voor zich innam.

Maar toch, wat maakt Ryan Gosling dan zo begeerlijk? Volgens New York Times Magazine is hij de oplossing voor de huidige ‘leading-man crisis’: genoeg mooie jongens, maar geen duidelijke opvolger van Tom Cruise of George Clooney. „Compared with the competition, he’s as interesting as Bob Dylan in 1966.”

Dat is het, Gosling is interessant. In een tijd waarin film meer moet zijn dan een verzameling mooie plaatjes van mooie mensen, staat hij daar: knap, maar niet zo gepolijst als Clooney, jongensachtig maar toch ook mannelijk, geëngageerd maar toch ook speels, stoer maar toch ook lief, stoïcijns maar toch ook tragisch.

Daarbij komt dat hij in interviews benaderbaar maar toch ongrijpbaar blijft, net als Dylan in zijn hoogtijdagen. In Drive spreekt hij nauwelijks en moeten we raden naar de achtergrond van deze zwoele held, terwijl de theme song ons ervan verzekert dat hij „A real human being, and a real hero” is. Hij is een mysterie dat wij mogen oplossen. Zo kan iedereen iets in hem zien: voor vrouwen is Gosling een liefdesobject, maar voor mannen is hij niet bedreigend; zij willen vrienden met hem zijn. Ryan Gosling is de ideale filmster voor het eclectische mediatijdperk.

De omslag in zijn carrière is echter zo perfect, dat je je gaat afvragen of er niet een geniale marketingstrategie achter het merk Ryan Gosling zit. Worden we niet stiekem bespeeld door een sluwe pr-agent? Aan de ingenieuze timing van zijn laatste vier films ging een stilte van drie jaar vooraf. Wie trok Gosling uit het slop? Veel filmcritici schreven over de poster van Ides Of March, waarop Goslings gezicht overgaat in dat van Clooney en het lijkt alsof in beeldtaal het stokje van ‘vader op zoon’ wordt doorgegeven. Gosling trok deze zomer een hele dag uit om met een reporter van Esquire in zijn sportwagen rond te rijden en te laten zien wat voor een normale jongen hij is, uiteraard vergezeld door gladde foto’s van de acteur in Armanipakken. Ten slotte schreef hij een artikel voor The Huffington Post over de oorlog in Congo, vergezeld door een zelfgemaakt arty Vimeo-filmpje dat hij op reis had gemaakt. Dat gebeurde allemaal in 2011.

Bovendien zit achter zijn haar, kleding en baardje een duidelijk plan en hij gaf al toe dat hij zichzelf zijn befaamde Brooklyn-accent aanleerde. En dan is er nog het curieuze YouTube-filmpje dat aan het begin van de hype opdook: we zien een gevecht ontstaan op straat in New York, waarna na enige tijd een jongen met gespierde armen en een petje opduikt om de boel te sussen. Het meisje dat de scène filmt met haar telefoon roept: „Oh my god, that’s that guy from The Notebook!” A real human being, and a real hero. Is Ryan Gosling te mooi om waar te zijn?

Wat maakt het uit? Natuurlijk heeft Gosling een pr-agent die zijn publieke voorkomen orkestreert, maar zijn charme en talent zijn echt. Zijn accent is misschien aangeleerd, maar dat deed hij als jongetje al, omdat hij zijn Canadese accent niet stoer genoeg vond. Misschien heeft hij wel geen gevecht opgebroken. Misschien is hij helemaal niet zo bescheiden. Misschien wordt zijn perfecte baardgroei elke ochtend zorgvuldig getrimd door een stylist. Misschien, maar ook als Ryan Gosling een zorgvuldig voorgekookt marketingproduct is, dan eten we het graag op.

Hij is de held die we op dit moment nodig hebben, waar iedereen zijn eigen hoop uit kan putten.

Het heeft geen zin om het te ontkennen: ook ik ben in de ban van Ryan Gosling. En het voelt verdomde goed.

Rutger Lemm is hoofdredacteur van online tijdschrift hardhoofd.com.

    • Rutger Lemm