Recordrente Spanje vlak voor verkiezingen

Spanje moest gisteren geld ophalen op de kapitaalmarkt. De kosten waren hoog. Een nieuwe regering zal fors moeten snijden in de kosten,

Drie dagen voordat Spanje parlementsverkiezingen houdt, is het gisteren de gevarenzone ingezogen. De Spaanse staat betaalde gisteren bij een veiling van obligaties met een looptijd van tien jaar een rente van 6,975 procent. Dit is het hoogste niveau sinds de introductie van de euro, ruim 150 basispunten meer dan Madrid vorige maand betaalde, en de vraag viel daarbij sterk tegen.

Hoewel de Spaanse tienjaarsrente na de veiling weer licht daalde, scheerde Spanje hiermee gevaarlijk dicht langs het psychologisch belangrijke niveau van 7 procent.

Na Griekenland en Italië zal zich ook in Madrid spoedig een wisseling van de wacht voltrekken, zij het via de stembus. Eind juli stelde premier José Luis Rodríguez Zapatero dat een nieuwe regering en een nieuw parlement beter in staat zouden zijn het vertrouwen van de markten in Spanje te herwinnen. Zapatero kwam klem te zitten tussen zijn linkse kiezers – die menen dat hij de crisis te veel met rechtse maatregelen bestreed – en buitenlandse investeerders, die vinden dat hij niet genoeg haast maakte met bezuinigingen en hervormingen.

Oppositieleider Mariano Rajoy en zijn centrumrechtse Volkspartij (PP) stevenen volgens alle peilingen nu af op een absolute parlementaire meerderheid. Rajoy voert een campagne waarin hij hervormingen, banengroei en herstel van vertrouwen belooft. Spanje wordt geteisterd door een werkloosheid van officieel 21,6 procent. De economie groeit amper en is in het derde kwartaal zelfs helemaal stilgevallen. De hoge particuliere schuldenlast die het land sinds de toetreding tot de eurozone opbouwde, zaait twijfel over de financiële sector.

Hoewel Spanje een relatief lage staatsschuld heeft (63 procent bbp) zal Rajoy fors moeten bezuinigen. Dit jaar zou Spanje van Brussel moeten afsluiten met een begrotingtekort van 6 procent (van het bbp). Maar uit deze week bekendgemaakte prognoses van Brussel bleek dat dit eerder rond de 7 à 8 procent zal uitkomen. Om eind 2013 op een tekort van 3 procent uit te komen, zal hij volgend jaar 23 miljard euro en in 2013 nog eens 15 miljard extra moeten snijden.

Een misschien nog wel grotere uitdaging voor Rajoy vormt de stabiliteit van de financiële sector. Spaanse banken zijn zwaar getroffen door het instorten van de Spaanse huizenmarkt en zijn door de eurocrisis nagenoeg afgesneden van de internationale kapitaalmarkten. Rajoy wil banken dwingen hun vastgoedverliezen eindelijk op realistische wijze af te schrijven, desnoods door een beroep te doen op leningen uit het euronoodfonds EFSF.

Als Rajoy inderdaad wint, zal hij waarschijnlijk rond 20 december officieel kunnen aantreden. Onder de huidige omstandigheden lijken de markten Spanje die tijd niet te gunnen. Gisteren zei Rajoy met Zapatero een akkoord te hebben gesloten, hoe hij in deze overgangsmaand toch al uitvoerende taken op zich kan nemen. Ook zal hij in december meteen kennismakingsbezoeken afleggen, onder meer aan Berlijn.

Frankrijk plaatste gisteren ook twee obligatieleningen van in totaal 6,98 miljard euro, een van vijfjaars tegen 2,82 procent rente (0,51 procentpunt meer dan vorige keer) en een tweejaars tegen 1,85 procent rente (0,54 procentpunt meer)

    • Merijn de Waal