Nierdonatie vaker door levende

Het aantal mensen dat bij leven een nier doneert, groeit en wordt steeds belangrijker voor de bestrijding van de wachtlijst voor een niertransplantatie. Vorig jaar doneerden 469 levende mensen een nier. Slechts 388 van de getransplanteerde nieren kwamen van overleden donoren. Dat betreft veel minder mensen aangezien een overledene vaak twee nieren doneert, terwijl een levende donor er één zelf moet houden.

Van de 469 levende donoren waren er 244 niet-genetisch verwanten, zoals schoonfamilie en vrienden; 225 waren genetisch verwanten. Van de 244 niet-genetisch verwanten waren dertig ‘Samaritaan’. Dat is een vrij nieuw fenomeen: Samaritanen zijn mensen die een nier afstaan aan een patiënt die ze niet kennen, om zo iets goeds te doen.

Sinds de Grote Donorshow in 2007 bij BNN op televisie het tekort aan nierdonoren bij het grote publiek onder de aandacht bracht, groeit het aantal nierdonaties van levende donoren fors. Vorig jaar bijvoorbeeld doneerden 16 procent meer vrienden, kennissen en Samaritanen dan twee jaar eerder. Het Erasmus MC, dat het actiefst werkt aan het ‘Samaritanen-programma’, heeft tachtig Samaritanen geopereerd de afgelopen paar jaar. Ze beschouwen Samaritanen als hoop voor de toekomst.

Gemiddeld staan er 850 mensen op de wachtlijst voor een nieuwe nier. De patiënten die een bekende aandragen als donor, staan heel kort op de wachtlijst. Anderen staan er soms jaren op; jaarlijks sterven er zo’n 160 wachtenden.

Willij Zuidema, coördinator van het programma aan het Erasmus MC: „Aangezien het aanbod van postmortale donornieren ondanks de vele campagnes al 25 jaar onveranderd laag is, zijn we steeds meer aangewezen op nierdonatie bij leven.” Het aantal overleden nierdonoren is laag maar vrij stabiel. Vorig jaar werden 388 nieren van overleden donoren getransplanteerd, in 2009 waren dat 397 nieren en het jaar ervoor 352 nieren.

De Samaritanen dragen soms met hun donatie bij aan verschillende operaties. Dat zit zo: een nierpatiënt met een echtgenoot die aan de partner een nier wil afstaan, kan soms niet worden geholpen omdat hun bloedgroepen verschillen. De patiënt krijgt dan versneld de nier van een Samaritaan (die wel overeenkomt) mits de partner een nier afstaat aan een andere nierpatiënt. Zo ontstaat een keten van transplantaties. De 80 Samaritanen tot nu toe hebben gezorgd voor 118 transplantaties.

Je leeft niet alleen voor jezelf. Dus sta je een nier af: pagina 7

    • Frederiek Weeda