Het zwaard danst in het bloed

Eindelijk maken de cohorten sword and sandal-bestsellers vanuit Engeland de oversteek naar de Bataven. Over echte mannenboeken die je steeds weer tot een extra hoofdstuk verleiden.

Ben Kane: Het verloren legioen. Vertaald door Hanneke Nutbey. Athenaeum – Polak & Van Gennep, 534 blz. € 19,95

Roma victrix! De Romeinse legioenen die al jaren bezig zijn aan een zegetocht door de Britse boekhandels, lijken eindelijk Nederland te bereiken.

De voorhoede werd gevormd door de vierdelige Caesar-reeks van Conn Iggulden, die hier verscheen tussen 2004 en 2007. Daarna bleef het lang stil, maar deze maand waagt een volgende auteur de oversteek naar het land van de Bataven: Ben Kane, met het eerste deel van zijn trilogie Het verloren legioen, een romanreeks die speelt in de nadagen van de Romeinse republiek.

Fictie over het oude Rome wordt al jaren geschreven. Robert Graves deed het met Ik Claudius (1934), Marguerite Yourcenar schreef Hadrianus’ gedenkschriften (1950). In Nederland publiceerden Simon Vestdijk en Louis Couperus De nadagen van Pilatus (1938) en De berg van licht (1905). Maar de boeken die nu al een decennium in de Britse bestsellerlijsten staan, lijken echter maar weinig op deze voorgangers. Voortbordurend op het succes van de film Gladiator en de tv-serie Rome moet de nieuwe oogst het vooral hebben van spektakel. Historische accuratesse en stilistische fijnzinnigheid zijn ondergeschikt aan de plot. De auteurs van dit sword and sandal-genre willen vooral spannende verhalen schrijven.

Iggulden zette de toon met zijn kwartet boeken over Julius Caesar. Historisch is er van alles mis mee. Hij laat Caesar en Brutus als kinderen samen opgroeien, terwijl Caesar vijftien jaar ouder was. En volgens Iggulden sloeg Caesar de samenzwering van Catilina neer, terwijl dat in werkelijkheid Cicero was. Maar toch, ook voor wie beter weet, zijn deze boeken nauwelijks weg te leggen.

Aan de beschrijving van gevechten wordt in het zwaarden en sandalen- genre veel ruimte besteed, op het wellustige af. Elke zwaai van de gladius, het belangrijkste Romeinse steekwapen, wordt gevolgd alsof het de bewegingen van een balletdanser zijn. Van veldslag tot gladiatorengevecht: pagina na pagina spat de lezer het bloed in het gezicht.

Inderdaad, dit zijn mannenboeken. Omdat mannen in ons land niet bekend staan als verstokte lezers, heeft Athenaeum – Polak & Van Gennep, vooral bekend van hun fraai verzorgde uitgaven van de klassieken, een goede keuze gemaakt door het niet helemaal testosterongestuurde Het verloren legioen van Ben Kane te vertalen. Naast twee ‘reguliere’ mannelijke hoofdpersonen, de voormalige gladiatoren Romulus en Brennus, zijn er belangrijke rollen weggelegd voor de Etruskische haruspex (ziener) Tarquinius en Fabiola, de uitgekookte minnares van Brutus. Zo is het boek ook aantrekkelijk voor de liefhebbers van fantasy en vrouwen.

Romulus en Fabiola zijn broer en zus, de kinderen van een slavin die is verkracht door de jonge Julius Caesar. Fabiola wordt verkocht aan het chique bordeel Lupanar, Romulus moet naar een gladiatorenschool. Terwijl Fabiola zich ontwikkelt tot een van de populairste prostituees van de de stad, weet Romulus samen met zijn Gallische vriend Brennus te ontsnappen aan het bestaan in de arena. Ze worden soldaat in het leger van Crassus, de rijkste man van Rome, die met Caesar en Pompeius strijdt om de macht in de republiek.

Kane kiest in zijn verhaal duidelijk voor het perspectief van de gewone mannen en vrouwen die het slachtoffer worden van het politieke en militaire geweld in de Romeinse republiek. Niet één senator of generaal komt er goed vanaf in Het verloren legioen. Craussus vooral niet: hij wordt neergezet als een onuitstaanbare, arrogante machtswellusteling zonder ook maar een enkele sympathieke karaktereigenschap. De loyaliteit van de lezer ligt vanaf het begin dan ook meteen bij de vier hoofdrolspelers, die van alle smetten vrij zijn. Dat maakt de personages nogal eendimensionaal, maar je weet in elk geval voor wie je moet juichen.

Het verloren legioen leest makkelijk weg. Kane heeft een stijl die uitnodigt tot het blijven omdraaien van de pagina’s. Hopelijk wordt dit boek een succes, zodat ook andere getalenteerde legionairs (zie inzet) zich in Nederland komen melden.