Heineken wil rol als financier van horeca beperken

Bierbrouwer Heineken wil zijn rol als financier van horecabedrijven afbouwen. Dat zegt bestuursvoorzitter Jean-François van Boxmeer in een gesprek met NRC Handelsblad. “We willen onze financieringen geleidelijk maar zeker afbouwen, in principe terug naar nul.” Dat is de belangrijkste les die Van Boxmeer zegt te hebben getrokken uit de affaire-Kooistra.

Sjoerd Kooistra, met 87 cafés de grootste horecaondernemer van Nederland, kwam na 2008 in een ernstig betalingsconflict met zijn leverancier en financier. De ruzie kende in de zomer van 2010 een tragische afloop: Kooistra pleegde zelfmoord en zijn bedrijf Plassania ging failliet. Heineken is met een vordering van bijna 40 miljoen euro een van de grootste schuldeisers.

Van Boxmeer vindt dat banken de rol van horecafinancier moeten overnemen. Historisch zijn brouwerijen volgens hem in die rol gegroeid omdat „geen bank zich wilde branden aan de horeca”. Uit recente gegevens van onderzoekbureau EIM – in opdracht van brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN) – blijkt dat ongeveer duizend van de ruim dertienduizend horecagelegenheden waar Heineken aan levert een financiering bij de brouwerij hebben lopen. Van 180 kroegen is Heineken ook pandeigenaar.

Volgens directeur Lodewijk van der Grinten van KHN zou het voor „een eerlijke markt” heel goed zijn als bierbrouwers zich terugtrekken als financier van cafés.

“Het huidige systeem van horecafinanciering is pervers en niet transparant, met vaste afnamebedingen voor de brouwers. Café-eigenaren worden als een citroen uitgeknepen. Als we de imperfecties eruit weten te slopen, zullen er ongetwijfeld andere partijen opstaan, zoals de banken, die meer in de horeca willen investeren.”

Volgens Van der Grinten zou het dan ook “logisch” zijn dat de prijs van een biertje omlaag gaat. “Maar daar is het mij in eerste instantie niet om te doen.”

Heinekentopman Van Boxmeer noemt de afloop van de affaire-Kooistra “absoluut tragisch en triest”. De persoonlijke aantijging van Kooistra’s advocaat Oscar Hammerstein dat Heineken zijn cliënt “vermoord” heeft, wijst hij af. “Laat ik er dit van zeggen: het was een vrij emotionele zaak, die ook mij heeft geraakt.”

De oorzaak van Kooistra’s problemen lag volgens Van Boxmeer in de kredietcrisis van 2008. Daardoor zijn in Europa meer horecabedrijven kapot gegaan, met soms veel grotere schade voor Heineken. Hij wijst op het faillissement van de Britse Globe Group in 2008. Daar ging het om een schuld van bijna 200 miljoen euro. Door overname van die schuld en vervolgens verkoop van de boedel sprong Heineken daar uiteindelijk goed uit: met een boekwinst van 215 miljoen euro.

Morgen in NRC Weekend een interview met Heineken-topman Jean-François van Boxmeer.