Een horoscoop slaat nergens op

In een tweewekelijkse serie over boeken die bijna onopgemerkt bleven, deze keer ‘33 idiote vragen’ van twee spottende en soms sarcastische sceptici

Ik was veertien jaar toen iemand mij uitlegde dat alle mensen op grond van hun geboortedag in twaalf groepen konden worden ingedeeld. Dat waren de twaalf sterrenbeelden. Je sterrenbeeld vertelde eigenlijk al wie je was, hoe je karakter eruit zag en wat je zwakke en sterke punten waren.

Het werd mij gebracht als iets vanzelfsprekends en ik geloofde erin, zoals ik ook in bloedgroepen en schoenmaten geloofde. Zeker toen ik later in de boekwinkel de serie ‘Dit is uw sterrenbeeld’ tegenkwam en het deeltje over mijn eigen sterrenbeeld Kreeft opensloeg. Alles klopte! Alles wat ik las was van toepassing op mij! En als het niet zo was (‘Roken is erg slecht voor een Kreeft’) las ik er toevallig overheen. Ik voelde me bevestigd in mijn bestaan, alsof ik zojuist mijn eigen paspoort in de boekhandel had aangetroffen. Ik kocht het boekje meteen, maar eigenlijk hoefde ik het niet meer te lezen.

Pas later ben ik mij gaan afvragen wat nu de wetenschappelijke grondslagen van de astrologie waren. Ik moest toen wel tot het inzicht komen dat het allemaal onzin was, maar eenvoudig was dat niet; ik had er per slot van rekening in geloofd. En er waren bovendien nog steeds mensen die er ondanks alles in bleven geloven. En nog steeds kun je op allerlei plekken de onzinnigste horoscopische voorspellingen tegenkomen.

In Vergaat de wereld in 2012? behandelen Herman Boel en Patrick De Witte ‘33 idiote vragen waarop u het antwoord allang had moeten weten’. De vierde vraag luidt: ‘Wat vertelt mijn sterrenbeeld over mij?’ Het antwoord is wel duidelijk: niets. Boel en De Witte, overtuigde sceptici, laten zien dat wetenschappelijk is gebleken dat er geen bewijs is voor de aannames van de astrologie. En ze verkneukelen zich over al die beroemdheden (Churchill, Reagan, Neelie Kroes) die zich bij hun beslissingen door horoscooptrekkers lieten en laten adviseren. De toon is spottend, op het sarcastische af. Ik zou mee moeten grinniken, maar dat lukt me niet. Als ik meelach, lach ik ook om mijn eigen domheid en goedgelovigheid.

Zo gaat het bij veel van deze vragen. ‘Wat zegt mijn handschrift over mij?’ Ik heb een tijdlang in grafologie geloofd, maar begrijp nu hoe stom dat was. ‘Is acupunctuur een oosters wondermiddel?’ Ik wist het niet, maar krijg nu te horen dat er geen enkel bewijs voor de werking is. ‘Krijg ik bij een bijna-doodervaring het begin van de hemel te zien?’ Allemaal flauwekul, lees ik nu. Ik weet zeker dat Boel en De Witte op alle punten (karma, wichelroede, Feng Shui, numerologie, graancirkels, indigokinderen) gelijk hebben. Maar dan weet ik ook zeker dat ik me nu nog laat leiden door zaken die later ontmaskerd zullen worden.

Daarom lach ik krampachtig maar zo’n beetje mee. En begin ik hier en daar zelfs tegen te stribbelen. Hebben deze sceptici ons, behalve hun akelige nuchterheid en hun eeuwige gelijk, ook nog iets te bieden? Het leven wordt wel erg saai als je alle geloof en bijgeloof wilt afschaffen. Het aardige is dat Boel en De Witte hun laatste hoofdstuk juist aan deze vraag wijden. En het aardige is ook dat ze daarin niet voor de uiterste consequentie terugdeinzen. Ik, idioot, met al mijn romantische en religieuze veronderstellingen, denk nog steeds dat de mens het centrum van de kosmos is. Dat is niet zo, volgens Boel en De Witte. Wij zijn ‘slechts een tijdelijke rangschikking van moleculen.’ Een leerzaam boek.

Herman Boel en Patrick De Witte: Vergaat de wereld in 2012? 33 idiote vragen waarop u het antwoord allang had moeten weten. Lannoo, 176 blz. € 14,99