COUNTDOWN Ruimtereis André Kuipers

Eind december vertrekt André Kuipers met een Sojoezraket naar de ruimte. Tot dan elke week een bericht over zijn voorbereiding. Vandaag: ruimtepak.

Het Russische ruimtepak is als een maatkostuum. Op het lichaam gesneden. En dat vergt passessies. André Kuipers beschrijft ze deze week op zijn blog. Hij leerde van zijn ervaringen uit 2004, schrijft hij. De ‘vingers’ van zijn handschoenen waren toen een beetje kort. Maar ach, dacht hij, dat zal wel meevallen. Niet dus, als je urenlang opgepropt in je kuipstoeltje in een Sojoezraket zit en op knoppen moet drukken.

Het pak gaat aan bij de lancering, bij de koppeling en ontkoppeling met het internationale ruimtestation ISS en tijdens de terugkeer naar aarde. Wanneer de kans op het wegvallen van de cabinedruk door brand of een lek het grootst is dus. Het opblaasbare pak moet dan die wegvallende druk compenseren. En dat vergt extra controles tijdens de passessies: lekt het niet? En: komt het niet te strak te zitten?

Eenmaal in het ISS zijn er andere ruimtepakken. Voor de astronauten die ruimtewandelingen maken. Maar eigenlijk kun je zo’n Extravehicular Manoeuvring Unit geen ‘pak’ meer noemen. Het is een behuizing, die pas na 25 ruimtewandelingen voor onderhoud weer naar aarde gaat.

Speciale aanpassingen zorgen ervoor dat het elke astronaut past. Al wordt het, ondanks met metaal geringde scharnierpunten, nooit een pak waarin je je soepel beweegt.

Maar ja, het is al een wonder dat mensen door het ijskoude vacuüm van de kosmos kunnen wandelen. Hun witte pak steekt helder af tegen het donkere heelal en kaatst hete zonnestralen terug. De met water, zuurstof, computer, zender en batterij volgestouwde rugzak zorgt intussen voor een leefbaar klimaat binnen: met druk (via de zuurstof), verkoeling en verwarming (via langs stromend en opwarmend koelwater), met filters die als bomen de uitgeademde kooldioxide opnemen... En met uitgekiende details: zoals warmte-elementjes om kleumende vingers te voorkomen, na aanraking van ijskoud ruimtemetaal. In Houston oefende Kuipers er alvast mee in een zwembad. Alsof je in „een opgeblazen ballon zit”, schrijft hij. Een diving bell in space.

Margriet van der Heijden