‘Breivik wilde aanvankelijk leiders Arbeiderspartij ombrengen’

Onder zware beveiliging werd Breivik vanochtend naar de rechtbank vervoerd. Foto AFP / JON EEG

Anders Behring Breivik, de dader van de dubbele aanslag in Noorwegen die aan zeker 77 mensen het leven kostte, was aanvankelijk van plan de leiders van de Arbeiderspartij te ontvoeren en te vermoorden.

De Noorse krant VG meldt op basis van uitgelekte politieverhoren dat Breivik het in eerste instantie had voorzien op belangrijke partijleden van de Arbeiderspartij, de partij van premier Jens Stoltenberg. Breivik beschouwde die als verraders.

Volgens het medium wilde Breivik op Utøya een partijleider in gijzeling nemen, een doodvonnis voorlezen en overgaan tot een standrechtelijke executie. Hij had speciaal een toespraak voorbereid, die hij later aan zijn verhoorders voorlas.

Onder de personen die hij trachtte om te brengen, bevinden zich oud-premier Gro Harlem Brundtland, minister van Buitenlandse Zaken Jonas Gahr Støre en Eskil Pedersen, leider van de jongerenbeweging. Op de dag dat Breivik op het eiland Utøya 69 mensen doodschoot, was alleen laatstgenoemde aanwezig. Gahr Støre was een dag eerder op het eiland, terwijl Brundtland Utøya enkele uren voor Breiviks aankomst verliet.

VG schetst een beeld van een vastberaden moordenaar die zijn aanslagen minutieus had voorbereid. Breivik was vastbesloten een bloedbad aan te richten op Utøya, zeker toen bleek dat het regeringsgebouw dat het doelwit van zijn bomaanslag was, niet was ingestort.

VG zegt “omvangrijke inzage” te hebben in de politieverhoren, maar hoe de krant hieraan gekomen is, is niet bekendgemaakt. De politie liet weten te betreuren dat geheime informatie uit het onderzoek naar de media is gelekt. De documenten waren alleen beschikbaar gesteld aan politiemedewerkers, advocaten en nabestaanden van de slachtoffers.

Breivik heeft beide aanslagen bekend, maar acht zichzelf niet schuldig, omdat hij meent dat hij zijn daad moest verrichten om te voorkomen dat Europa wordt overgenomen door moslims.

De inhoudelijke behandeling van de zaak tegen Breivik begint op 10 april. De verwachting is dat komende maand ook het psychiatrisch rapport over de toerekeningsvatbaarheid van Breivik wordt gepubliceerd.