België zonder begroting is gedoemd

België moet met een begroting komen voor 2012.

Lukt dat niet, dan is een boete van de Europese Commissie de minste zorg.

Het zou weer een lange nacht worden, een nieuwe scène in een „onaangenaam schouwspel”, zoals een politieke onderhandelaar gisteren zelf zei: de zes aanstaande regeringspartijen van België kwamen gisteravond opnieuw bij elkaar om tot een begroting te komen voor 2012. Met stevige ruzies en onder grote druk. De Europese Commissie dreigt met sancties, de financiële markten vinden België onbetrouwbaar. Dus stijgt de rente. En de spread, het renteverschil met landen die wel betrouwbaar worden gevonden.

Al vanaf afgelopen weekend komt steeds dezelfde vraag terug: worden we morgen wakker in een land met een begroting? Naast de ergernis over het onvermogen van politici om tot een akkoord te komen – en in elk geval nooit snel – is er in België nu ook ernstige bezorgdheid over de eigen welvaart. En die bezorgdheid groeit elke dag dat het land zonder begroting zit.

Na ruim een jaar van politieke problemen over de verdeling van geld en bevoegdheden voor Vlaanderen, Wallonië en Brussel, raakt België nu vast door een klassieke links-rechts tegenstelling. De politieke onderhandelaars zoeken 11,3 miljard euro en volgens de socialisten moet een flink deel daarvan worden binnengehaald door extra belastingen, waar vooral de Vlaamse liberalen en christen-democraten zich tegen verzetten. Die willen dat de arbeidsmarkt en de pensioenen worden hervormd.

De ruzies die de politieke onderhandelaars erover hebben, raken ook weer aan de gevoeligheden en het wantrouwen tussen Vlamingen en Franstaligen. De Parti Socialiste van formateur Elio Di Rupo, oppermachtig in Wallonië, bevestigde voor Vlamingen het clichébeeld dat Franstaligen vooral graag hun werklozen beschermen. En de Franstaligen weten weer waarom ze Vlaanderen zo rechts vinden: daar beschermen ze het liefst hun ondernemers.

Ook als België vandaag wakker wordt met een begroting, zijn de gevolgen van die ruzies niet zomaar weg. Er was al niet zo’n groot vertrouwen dat de aanstaande regering, onder leiding van Elio Di Rupo, stabiel zou zijn. Dat vertrouwen is nu nog kleiner geworden.

Ook Di Rupo zelf komt er slechter uit. De leider van de Franstalige socialisten, zoon van een Italiaanse mijnwerker, had voor de Vlamingen nog niet bewezen dat hij ook hún premier kon zijn. Maar uit opiniepeilingen bleek dat hij in Vlaanderen behoorlijk populair was. Nu horen Vlamingen hun politici en commentatoren al dagen zeggen dat Di Rupo traag is, niks durft en dat ‘iedereen boos’ op hem is. De voorzitter van de Vlaamse sociaal-democraten, Bruno Tobback, zei gisteren dat de PS „zich niet gedraagt als een partij die de premier moet leveren”.

Als België vandaag nog steeds geen begroting heeft, zal het land nog heviger onder druk komen te staan. De Europese Commissie liet gisteren nog eens weten dat België half december een begroting moet hebben voor 2012, en dat die goedgekeurd moet zijn door het parlement. Het lijkt echter onmogelijk dat België die deadline haalt. Dan kan de Commissie, door nieuwe regels, een boete gaan eisen.