Aung San Suu Kyi doet mee aan verkiezingen

Het bezoek van president Obama aan Australië wordt gedomineerd door angst voor de groeiende macht van China. De strategie van de VS: meer militairen in de regio.

Democracy icon Aung San Suu Kyi (C) leaves the National League for Democracy party (NLD) offices after a meeting in Yangon on November 18, 2011. Suu Kyi's opposition party in Myanmar announced on November 18 that it would re-register as a political party and take part in upcoming by-elections, after years of marginalisation. AFP PHOTO / Soe Than WIN AFP

Na een gesprek met de Amerikaanse president Barack Obama heeft de Birmese oppositieleider Aung San Suu Kyi vanmorgen gezegd weer in het politieke systeem van haar land te stappen. Ze schrijft haar Nationale Liga voor Democratie in als partij, zodat zij kan deelnemen aan verkiezingen.

Obama, bezig aan een bezoek aan Zuidoost-Azië, zei op zijn beurt dat minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton Birma zal bezoeken.

Deze wendingen maken duidelijk dat de Verenigde Staten en Aung San Suu Kyi, die een jaar geleden werd vrijgelaten na lange gevangenschap, waarde hechten aan de hervormingskoers van de regering in Rangoon. Deze leunt nog altijd op de junta die Birma tot een van ’s werelds meest repressieve landen heeft gemaakt.

Birma is, met zijn grondstoffen en ligging tussen China en India, een strategisch belangrijk land in Azië, waar de zich uitbreidende invloedssfeer van China nervositeit veroorzaakt. Dat is ook de constante in de reis van Obama in Zuid-Oost Azië. Zelfs zijn bezoek aan Australië, op het oog een westers onderonsje, stond in het teken van de snelle opmars van China. In het parlement in Canberra zei Obama dat hij het „strategisch besluit” had genomen om een grotere rol in dit werelddeel te spelen. Iedereen begreep waarom.

Er komt een Amerikaanse basis bij de stad Darwin in noord-Australië, van waaruit de VS grote delen van Zuidoost-Azië bestrijken. Daar worden de komende jaren tot 2.500 mariniers gelegerd. Dit is de grootste Amerikaanse militaire expansie in de regio sinds de Vietnam-oorlog.

De Chinezen reageerden geprikkeld op wat zij zien als een nieuwe poging hun land ‘in te dammen’. Een woordvoerder in Peking reageerde dat mariniers stationeren niet strookt met vreedzame samenwerking.

De meeste landen in Zuidoost-Azië verwelkomen een grotere Amerikaanse presentie, als tegenwicht tegen China. Zuid-Korea en Japan voelen zich kwetsbaar. De Chinese expansie boezemt ook veel lidstaten van de ASEAN, het samenwerkingsverband van Zuidoost-Aziatische staten, angst in. De Filippijnen en Vietnam zijn verontrust over de assertiviteit waarmee Peking zijn aanspraken op mogelijke olie- en gasvelden op zee kracht bijzet. Clinton bezocht gisteren demonstratief een Amerikaans marineschip in de baai van Manila. Ze beloofde de verouderde Filippijnse marine een schip voor de kustbewaking – het tweede in korte tijd. En ze sprak nadrukkelijk van de West-Filippijnse Zee in plaats van de Zuid-Chinese Zee, de Chinese naam.

De Chinese opmars maakt ook dat Birma belang heeft bij hervormingen die het isolement van het land verkleinen. Dit jaar waren er in Birma grote anti-China demonstraties. Deze week namen de ASEAN-landen Birma weer in genade aan.

Ondanks alle bezorgdheid over China lijken grote militaire confrontaties in de regio onwaarschijnlijk. Daarvoor zijn de landen onderling economisch te veel verweven. Dat geldt ook voor de ASEAN-staten, die sinds begin 2010 een vrijhandelsovereenkomst met China hebben.

Morgen schuiven de VS voor het eerst aan bij de Oost-Aziatische Top, die in aansluiting op een ASEAN-top wordt gehouden. Zij bouwen onder meer aan een Amerikaanse versie van een vrijhandelsverdrag rond de Stille Oceaan – zonder China.