Zo Johan, nu jij weer

Raad van Commissarissen stelt Louis van Gaal aan, zonder instemming van zijn grote rivaal Johan Cruijff.

De crisis bij Ajax is nu compleet.

Niet de commissie die Johan Cruijff moest verzoenen met zijn medecommissarissen kwam gisteren met de doorbraak in de slepende bestuurscrisis bij Ajax. Het waren de commissarissen zelf – minus Cruijff – die gisteren een einde maakten aan het machtsvacuüm bij Ajax en Louis van Gaal tot algemeen-directeur benoemden.

Van Gaal treedt pas in juli volgend jaar aan als zijn contract met Bayern München afloopt. Tot die tijd is Martin Sturkenboom, oud-voorzitter van FC Utrecht, interim algemeen directeur bij Ajax. Danny Blind is benoemd tot technisch directeur.

Johan Cruijff moest gisteren in Barcelona horen over de bliksembenoeming van zijn aartsvijand. De uitleg van de commissarissen is: het kon niet langer zo. En: iedereen was het er over eens dat de algemeen directeur een man met statuur moest zijn. Dus: dan maar zonder Cruijff, die in een eerder stadium de komst van Marco van Basten frustreerde en maar bleef komen met de reeds afgewezen kandidaat Tscheu La Ling.

De drieste actie van de overige commissarissen is makkelijk uit te leggen als een dubbele schoffering voor de clubicoon. Cruijff voelde zich toch al niet senang bij zijn medecommissarissen Steven ten Have, Marjan Olfers, Paul Römer en Edgar Davids. Gebleken was al dat Cruijff, die dacht in zijn eentje over voetbaltechnische zaken te mogen beslissen, niet het alleenrecht had bij benoemingen die binnen zijn portefeuille vallen.

Gisteren bleek zijn voorkeur er zelfs in het geheel niet meer toe te doen, wat niet duidelijker had kunnen worden dan met de keuze voor Van Gaal. Beiden staan symbool voor de twee meest succesvolle periodes in de clubhistorie, maar tussen de twee is er al jaren sprake van gewapende vrede. Van Gaal heeft als trainer van FC Barcelona eind vorige eeuw de kritiek van Cruijff als loden last ervaren. „Als je zo lang bent tegengewerkt, is er geen plaats meer voor vergeving”, zei Van Gaal daarover.

De in Barcelona woonachtige Cruijff kon gistermiddag niet op de cruciale vergadering van de raad van commissarissen zijn. Dat kwam zijn mede-commissarissen goed uit, maar zijn aanwezigheid had het verschil niet gemaakt. President-commissaris Steven ten Have was niet meer op zoek naar unanimiteit. „4-1 is simpelweg 4-1”, zei hij gisteren in een interview met Het Parool. Genoeg om een directie te benoemen.

De overige commissarissen maakten zich gisteravond geen zorgen om de reactie van de ledenraad, die gisteren bijeenkwam om te luisteren en te stemmen over de rapportage van de verzoeningscommissie. Die doet er nu niet meer toe, maar de ledenraad nog wel.

Dit orgaan kan met zijn macht (de vereniging Ajax bezit 73 procent van de aandelen) de Raad van Commissarissen wegsturen op de aandeelhoudersvergadering. Wat niet kan is de benoeming van de directie ongedaan maken. Dat zal een eventuele volgende Raad van Commissarissen op zich moeten nemen. Of die er gaat komen, was gisteravond niet bekend.

Enkele reacties aan de poort bij de Amsterdam Arena, voorafgaand aan de geplande ledenraadsvergadering, waren alvast zuur. Erelid Sjaak Swart wilde best geloven dat Van Gaal algemeen-directeur wordt, „maar niet hier”. Keje Molenaar, van de verzoeningscommissie, vond het „een bijl in de rug” van Johan Cruijff. Molenaar had nou juist de afgelopen weken zoveel energie gestoken in verzoening, of anders een elegante manier om Cruijff af te waarderen tot adviseur.

De Raad van Commissarissen heeft in het belang van de club gehandeld, zo sprak Ten Have in Nieuwsuur. Ajax kon simpelweg niet langer zonder sterke man in de directiekamer.