Nieuw geval van wetenschapsfraude - hoogleraar Erasmus MC ontslagen

ANWB-traumahelikopter bij het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Foto NRC / Vincent Mentzel

Het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam heeft een vooraanstaand hoogleraar ontslag aangezegd wegens wetenschapsfraude. Hij zou onderzoeksdata hebben verzonnen en het vertrouwen van patiënten hebben geschaad. Dat schrijft NRC Handelsblad vanmiddag.

De hoogleraar heeft spijt betuigd en de bevindingen van de integriteitscommissie die de zaak onderzocht, “op hoofdlijnen” bevestigd.

Na fraude in Tilburg en in Nijmegen is opnieuw de wetenschappelijke integriteit geschaad. Decaan en bestuurder Huib Pols van het ziekenhuis zegt “diep geschokt” te zijn en een zaak als deze de afgelopen vijf jaar in het ziekenhuis niet te hebben meegemaakt. Hij benadrukt dat patiënten niet fysiek zijn geschaad.

De zaak draait om hoogleraar perioperatieve cardiovasculaire zorg en internist Don Poldermans. Die onderzocht jarenlang hoe door inschatten van risicofactoren complicaties tijdens en na vaatoperaties kunnen worden verminderd. Hij is decennia werkzaam in het Erasmus MC en heeft volgens het ziekenhuis ruim 500 publicaties op zijn naam.

Hoogleraar ontkent data te hebben vervalst

Via een woordvoerder erkent Poldermans zich “niet aan de voorgeschreven werkwijze te hebben gehouden”, maar ontkent data te hebben vervalst.

De hoogleraar heeft ten behoeve van zijn laatste onderzoek dat ‘Decrease VI’ heet, bij patiënten bloed afgenomen en een hartecho laten maken, zonder hun hiervoor schriftelijk om toestemming te vragen. Het protocol schrijft dat voor. Verder heeft hij onderzoeksuitslagen ingevuld die “niet zijn te herleiden tot patiënteninformatie”, zegt Pols.

Nader onderzoek naar eerdere studies

Ook in voorgaande studies blijken Poldermans brondocumenten niet altijd te herleiden. In één eerder onderzoek is twijfel ontstaan of hij deze patiënten schriftelijk om toestemming heeft gevraagd. Het Erasmus MC zegt eerdere studies nader te zullen onderzoeken en ook alle andere aanbevelingen van de commissie te zullen overnemen, zoals het beter toezien op dataverzameling. Enkele honderden patiënten die bij het laatste onderzoek zijn betrokken, krijgen een excuusbrief.

Het ziekenhuis spreekt van een ernstige schending van wetenschappelijke integriteit, de commissie van “wetenschappelijk wangedrag”. Maar de hoogleraar heeft volgens hen geen data gemanipuleerd om gunstige resultaten te bereiken, zoals Diederik Stapel in Tilburg deed.

Lees vanmiddag in NRC Handelsblad het achtergrondverhaal ‘Mijn baas doet iets niet goed’ van Karel Berkhout en Esther Rosenberg over de frauderende hoogleraar. Of lees het artikel vanaf 14.30 uur in de digitale editie (alleen voor abonnees).