Nieuw geval van wetenschapsfraude

Het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam heeft gisteren vooraanstaand hoogleraar Don Poldermans ontslag aangezegd wegens wetenschapsfraude. Hij zou onderzoeksdata hebben verzonnen en het vertrouwen van patiënten hebben geschaad. De hoogleraar heeft spijt betuigd en de bevindingen van de integriteitscommissie „op hoofdlijnen” bevestigd. Na fraude in Tilburg en in Nijmegen is opnieuw de wetenschappelijke integriteit geschaad. Decaan en bestuurder Huib Pols van het ziekenhuis is „diep geschokt” en zegt een zaak als deze in de vijf jaar dat hij decaan is, niet te hebben meegemaakt. Hij benadrukt dat patiënten niet fysiek zijn geschaad.

Poldermans is hoogleraar perioperatieve cardiovasculaire zorg en internist. Hij onderzocht jarenlang hoe complicaties tijdens en na vaatoperaties kunnen worden verminderd door het inschatten van risicofactoren. Hij is decennia werkzaam in het Erasmus MC. Er staan volgens het ziekenhuis ruim vijfhonderd publicaties op zijn naam. Via een woordvoerder erkent Poldermans zich „niet aan de voorgeschreven werkwijze te hebben gehouden”. Hij ontkent data te hebben vervalst.

De hoogleraar heeft ten behoeve van zijn laatste onderzoek, dat ‘Decrease VI’ heet, bij patiënten bloed afgenomen en een hartecho laten maken, zonder hun hiervoor schriftelijk om toestemming te vragen. Het protocol schrijft dat voor. Verder heeft hij onderzoeksuitslagen ingevuld die „niet zijn te herleiden tot patiënteninformatie”, zegt Pols. Ook in voorgaande studies blijken Poldermans’ brondocumenten niet altijd te herleiden. In één eerder onderzoek is twijfel ontstaan of hij deze patiënten schriftelijk om toestemming heeft gevraagd. Het Erasmus MC zegt eerdere studies nader te zullen onderzoeken en ook alle andere aanbevelingen van de commissie te zullen overnemen, zoals het beter toezien op dataverzameling. Enkele honderden patiënten die bij het laatste onderzoek zijn betrokken, krijgen een excuusbrief.

Het ziekenhuis spreekt van een ernstige schending van wetenschappelijke integriteit, de commissie van „wetenschappelijk wangedrag”. Maar de hoogleraar heeft volgens hen geen data gemanipuleerd om gunstige resultaten te bereiken, zoals Diederik Stapel in Tilburg deed.

Mijn baas doet iets niet goed: pagina 9