Reukloos en ecologisch toiletbezoek

Komende zaterdag is het Wereld Toiletdag. Een dag om stil te staan bij gebrekkige sanitaire voorzieningen en hightech wc’s.

Zaterdag 19 november is het Wereld Toiletdag. Een dag die niet werd bedacht door badkamerverkopers of loodgietersbedrijven, maar door de World Toilet Organisation (WTO). De WTO vraagt dan aandacht voor de 2,5 miljard mensen die hun behoefte nog steeds tussen de huizen of achter een vuilnisbelt moeten doen. „We willen meer en betere openbare toiletgebouwen in de wereld”, licht Johan Molenbroek, voorzitter van de Nederlandse Toiletorganisatie, toe. Vandaag dus wat aandacht voor alternatieve toiletconcepten, als voorbereiding op Wereld Toiletdag.

‘Onze’ wc, met bril, closetrol en lekker ruikend naar rozen, hoeft natuurlijk niet voor alle 7 miljard mensen het streven te zijn. In het oude Rome bijvoorbeeld waren tientallen, enorm grote openbare toiletten waar mensen samen op zaten: lange banken met gaten erin, via welke de poep en urine beneden in een open riool verdween, richting de rivier. Mannen stroopten hun tunieken op en terwijl ze naast elkaar op die bank zaten te kletsen, gaven ze een stok met borstel door om de billen af te vegen. Nauwelijks hygiënischer dan het thuis vullen van zilveren schalen om die daarna door slaven buiten te laten gooien. Maar naar het schijnt was het wel gezellig. Sommige Romeinen zouden hele middagen op zo’n openbare toilet blijven zitten, in de hoop dat ze werden uitgenodigd voor het eten.

Daar willen we niet naar terug. Dus stappen we gauw over op hightech toiletconcepten die voldoen aan de eisen van de 21ste eeuw. De door de Landbouwuniversiteit van Zweden ontworpen Peepoo, getest in slums in Kenya, Bangladesh en Haïti, blijkt reukloos en ecologisch. De Peepoo is een bioafbreekbare kunststof zak met een dunne, stevige binnenzak die is gecoat met urea. Die breekt de bacteriën af waardoor de volle zak niet gaat stinken en als mest kan worden verkocht. Het Zweedse bedrijf Peepoo probeert nu lokale ondernemers te interesseren een handeltje met deze zakken van 4 eurocent te beginnen. Maar gezien het verzet in Nederland tegen soortgelijke ‘plaszakken’ in de sprinters van de NS, is het nog de vraag in hoeverre dit gaat lukken.

De Bill en Melinda Gates Foundation heeft deze zomer 3 miljoen dollar uitgetrokken voor goedkope openbare toiletgebouwen waarin urine en feces snel worden gedroogd en omgezet in schoon water, meststoffen en energie, zodat een rioolsysteem, elektriciteitsnet of waterleiding niet nodig is. Acht universiteiten, waaronder de TU Delft, proberen zo’n ontwerp nu van de grond te krijgen met geavanceerde droogapparatuur, membranen, microgolven en andere hightech.

Als dit gebouw dan straks in allerlei slums wordt neergezet, loont het wel creatieve architecten aan te trekken. Dat bewijst het meest gefotografeerde openbare toilet ter wereld, het Hundertwasser toiletgebouw in Kiwistad Kawakawa in Nieuw-Zeeland, met gras op het dak, gouden bollen en kleurrijke Griekse bogen. Toen het gebouw klaar was in 1998, zo schrijft een Nederlandse reisgids, ‘vond de internationale pers meteen haar weg naar dit afgelegen stadje en hebben sindsdien heel wat toeristen er een plasstop gemaakt’.