Red de neushoorn, laat de handel in zijn hoorn toe

In Zuid-Afrika gaan stemmen op neushoorns te beschermen door de handel in hun hoorns te legaliseren. „Je kunt de hoorn oogsten. In twee jaar groeit hij weer aan.”

De neushoorn staat op uitsterven, koppen de kranten. De oplossing volgens Zuid-Afrikaanse jagers? Legalisering van de handel in de in Azië zo fel begeerde hoorn.

„Heeft het geen economische waarde, dan kun je het niet behouden”, luidt de simpele theorie van Dr. Herman ‘Krappies’ Els, hoofd van de afdeling natuurbehoud van de Suid Afrikaanse Jagters en Wildbewaringsvereniging. „De hoorn groeit in twee jaar weer aan. Dus je kunt regelmatig oogsten en het dier gewoon in leven houden.” 90 procent van de nog resterende 20.000 neushoorns in de wereld leeft in Zuid-Afrika. In 2011 zijn al meer dan 350 neushoorns om de hoorn gestroopt.

„Begin vorige eeuw was de neushoorn écht bijna uitgestorven”, vertelt Els. Een opgezet jachtluipaard staart alle bezoek in zijn vergaderzaaltje indringend aan. Ook de andere muren hangen vol met jachttrofeeën. „Het is aan de Zuid-Afrikanen te danken dat er nog neushoorns op deze aarde rondlopen”, pocht hij. Toen de apartheidsregering in de jaren zestig privébezit van wilde beesten en dus de handel toestond, fokten boeren in het land vrijwel uitgestorven exotische dieren als de bergzebra, de bontebok en dus ook de neushoorn weer tot leven.

Eerder deze maand luidde het Wereldnatuurfonds de noodklok: in 2011 zijn in Zuid-Afrika tot nu toe al meer neushoorns omgelegd dan in heel 2010. Wie tussen 55.000 en 155.000 dollar neerlegt, mag nog altijd legaal op neushoorns jagen. Het Zuid-Afrikaanse natuurbeheer heeft de jacht op grootwild hard nodig om de parken te onderhouden. Werden tot 2004 gemiddeld nog zo’n 36 vergunningen voor de plezierjacht op neushoorns afgegeven, in 2009 waren dat er meer dan 100. „Dat was geen plezierjacht meer”, zegt Els, „maar medicinale jacht.”

In China, Thailand en vooral Vietnam worden neushoornhoorn geneeskrachtige en potentieverhogende kwaliteiten toegedicht. In Vietnam levert een kilo vermalen hoorn 50.000 dollar op. Dat is per gram meer dan goede kwaliteit cocaïne of, bijvoorbeeld, goud. Wie van de Zuid-Afrikaanse overheid een vergunning krijgt om op een neushoorn te jagen, mag de hoorn mee naar huis nemen.

De regering van president Zuma overweegt nu een moratorium op de legale neushoornjacht in te stellen. Maar dat zou het probleem van de illegale jacht alleen maar groter maken, denkt Els. „In 1977 verbood Kenia de olifantenjacht en sindsdien is de stroperij van olifanten toegenomen.” Hij wil dat de Zuid-Afrikaanse overheid nu eerst gecontroleerd de opgebouwde voorraad hoorns van overleden neushoorns (waarde zo'n 500 miljoen euro) op de markt brengt, waarna de prijs daalt en de boeren aan het fokken kunnen.

„Als antropoloog zeg ik: als die Vietnamezen nou af en toe een grammetje neushoornhoorn willen, dan moeten we dat niet verbieden. Denkt de Zuid-Afrikaanse overheid nu echt dat ze zo’n eeuwenoude gewoonte kan indammen? Als mensen geloven dat je beter wordt van vermalen neushoornhoorn, dan kunnen wij dat er moeilijk uitrammen. Als er vraag is naar neushoornhoorns, dan moet je daaraan tegemoet komen.”