Een jongerendag? Liever niet

Hero Brinkman is boos op zijn partijleider.

Maar wat zijn protest om het lijf heeft, behalve media-aandacht, blijft onduidelijk.

Nederland, Den Haag, 21 september 2011, Geert Wilders en Hero Brinkman PVV / Partij voor de Vrijheid tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen kabinet Rutte 1 in de Tweede kamer en de regeringsverklaring miljoenennota Foto; Peter Hilz Peter Hilz

Kamerlid Hero Brinkman (PVV) werpt zich al langere tijd op als strijder voor meer democratie binnen de PVV, een partij met maar één lid: Geert Wilders. Gisteren was het weer raak. Brinkman vertelde iedereen die het maar horen wilde dat hij boos en teleurgesteld is over de voorwaarden die de rest van de fractie stelt aan een partijdag voor jongeren.

Een jongerendag. Zo’n dag was het Kamerlid eerder toegezegd, in een fractievergadering waarin zijn plan voor een jongerenafdeling van de PVV werd afgeschoten. Gisteren hoorde Brinkman dat er geen pers aanwezig mag zijn op de dag, dat er niet meer dan 200 jongeren mogen komen en dat die ook nog eens van te voren worden geselecteerd. Dat is niet Brinkmans idee van een meer open partij, zoals hij voorstaat. Hij spreekt nu verbolgen over ‘politieke spelletjes’, ‘geneuzel’ en zelfs ‘Noord-Koreaanse toestanden’.

Gisteren rond het middaguur leek het er zelfs even op dat hij uit de fractie zou stappen. Via twitter had Brinkman de voorwaarden van de fractie „onacceptabel” genoemd. Maar volgens de regels van de nieuwe politiek, waarvan de PVV een exponent is, betekent ‘onacceptabel’ gewoon ‘stom’, want Brinkman peinst er niet over om zijn zetel op te geven, of een eigen ‘groep Brinkman’ te beginnen. „Ik ben geen quitter”, zei hij gisteren herhaaldelijk. Bovendien: hij wil de partij juist democratiseren om haar geschikt te maken voor een eventueel post-Wilderstijdperk.

Vraag blijft hoe hoog de gemoederen gisteren opliepen in de fractievergadering. PVV’ers die dit doorgaans op voorwaarde van anonimiteit wel willen vertellen, hielden dit keer de kaken stijf op elkaar. Ook Wilders wilde niets zeggen. Brinkman zelf stond daarentegen alle journalisten te woord die in het bezit zijn van zijn mobiele nummer. Aan het begin van de avond legde hij alles ook nog eens uit in het tv-programma De Wereld Draait Door.

Bij gebrek aan wederhoor stelden politieke verslaggevers gistermiddag in de wandelgangen van de Tweede Kamer de vraag: in hoeverre is aandacht voor deze kwestie meedoen aan een persoonlijke promotieactie van Hero Brinkman?

Dat er feitelijk geen grote beslissing is genomen, voedde de speculaties over deze vraag. Want wat heeft Brinkman verloren? Hij zal de jongerendag alsnog organiseren, zo heeft hij aangekondigd. In Noord-Holland, waar hij voorzitter is van de Statenfractie. Met journalisten en niet-geselecteerde bezoekers. Het enige verschil na gisteren: Geert Wilders zal er niet bij zijn.

Fractiegenoot Martin Bosma zal evenmin van de partij zijn. Dat is geen gewaagde voorspelling: Bosma is op dit punt – en niet alleen op dit punt – Brinkmans grootste tegenstander in de fractie. Voor Bosma, een gewezen journalist met de Amsterdamse grachtengordel als standpunt, is de vorm waarin de PVV zichzelf heeft georganiseerd belangrijk onderdeel van de andere politiek waar Wilders volgens hem voor staat. In een notitie van Bosma die een jaar geleden uitlekte, noemt hij de oude ledenpartij een „fossiel”. Een jongerenvereniging? „Alsjeblieft niet!” De kern van Bosma’s bezwaar is controleverlies. Hij moet er niet aan denken dat „allerlei niet-volwassenen namens de PVV op televisie verschijnen en dingen gaan roepen waar we geen enkele invloed op hebben”.

Tijdens een rondetafelgesprek in het Muiderslot haalde Bosma zelfs de eminente, onlangs overleden D66-staatsrechtdeskundige Jan Vis aan, die partijen olifanten heeft genoemd „op zoek naar een plaats in het bos om te sterven”.

Brinkmans terugkerende klachten over zijn eigen partij zijn saillant door de nipte meerderheid waarmee het kabinet-Rutte regeert. Brinkman heeft, net als alle andere Kamerleden van CDA, VVD en PVV, een cruciale stem. Wanneer hij het woord ‘onacceptabel’ gebruikt in de oude, politieke betekenis van dit woord, dan heeft Wilders een groot probleem. Tot nu toe zijn de bewindspersonen van dit kabinet tevreden over de gedoogpartner, hoe oppositioneel die zich soms ook opstelt. Dit omdat Wilders zich aan zijn woord houdt en dus de stemmen kan leveren die hij heeft beloofd. Zonder Brinkman is dat fundament onder de coalitie en Wilders weggeslagen.

Tegelijk is ook Brinkman veroordeeld tot zijn leider, Geert Wilders, die verantwoordelijk is voor de groei van de PVV. Brinkman heeft daar weinig mee te maken, al lijkt hij daar soms zelf anders over te denken.

Wilders is een van die zeldzame politici in de vaderlandse parlementaire geschiedenis die een eenmansfractie wist uit te laten groeien tot een van de grootste fracties in het parlement. Zelfs oud-minister Rita Verdonk, die ooit kon rekenen op meer dan twintig zetels in de peilingen, is het niet gelukt haar ene zetel vast te houden bij de laatste verkiezingen.

Brinkman zal daarom niet verder gaan in zijn kritiek dan wat hij zich kan veroorloven in zijn relatie met Wilders. Toch weet Brinkman ook: zolang Wilders dit kabinet wil blijven gedogen, is dat veel. De vraag: onacceptabel ver? En in welke betekenis van dat woord dan wel?

    • Pieter van Os