Eén ding is zeker: onrust blijft

De commissie die Johan Cruijff met zijn medecommissarissen moet verzoenen, rapporteert vanavond aan de ledenraad van Ajax. Het zal voorlopig nog onrustig blijven.

Komt er met de vergadering van de ledenraad vanavond eindelijk een einde aan het gedonder bij Ajax?

Nee. Sterker: bestuurlijke rust is eigenlijk het enige scenario dat uitgesloten is. Vanavond buigt de ledenraad van Ajax zich over twee brisante kwesties: het slepende conflict tussen Johan Cruijff en zijn medecommissarissen en de vorming van de zogeheten bestuursraad. Maar een uitweg uit de bestuurlijke impasse lijkt nog ver weg. Tenzij er leden van de raad van commissarissen zijn die na de vergadering besluiten de eer aan zichzelf te houden.

Vanavond brengt de ‘verzoeningscommissie’, onder leiding van advocaat en oud-voetballer Keje Molenaar, verslag uit aan de 24-koppige ledenraad. Molenaar had de opdracht te onderzoeken of de ruziënde commissarissen nog tot elkaar te brengen zijn.

De ledenraad kan bij gebrek aan vertrouwen in één of meer leden van de raad van commissarissen aansturen op vertrek. Met de 73 procent aandelen in handen van de vereniging Ajax is het vervolgens daadwerkelijk wegzenden op de eerstvolgende aandeelhoudersvergadering een formaliteit. Maar het is de vraag of de ledenraad zijn eigenhandig geselecteerde raad van commissarissen na drie maanden al wil afserveren.

Iedereen is het erover eens dat de openlijk uitgevochten ruzies beneden alle peil zijn voor de roemruchte club met een beursnotering. Cruijff enerzijds en de commissarissen Steven ten Have, Marjan Olfers, Paul Römer en Edgar Davids anderzijds verhouden zich uiterst moeizaam tot elkaar. Steeds openlijker laten de twee partijen binnen de raad van commissarissen blijken eigenlijk niet met elkaar verder te willen. Dat terwijl zij geacht worden in collegialiteit van bestuur te opereren.

De verzoeningscommissie heeft, zo bleek vorige week, Cruijff voorgesteld om op termijn terug te treden als commissaris en zich te beperken tot een adviserende rol. Dat lijkt de enige elegante oplossing, maar Cruijff ziet er niets in. En dus graven de partijen zich dieper en dieper in.

De patstelling binnen de raad van commissarissen werd vorige maand ernstiger met de mislukte benoeming van Marco van Basten als technisch directeur. Cruijffgezinde media wijzen consequent op de rol van Van Basten, die met goedkeuring van de overige commissarissen een bevriende zakenpartner in dienst zou hebben willen nemen. Cruijff zou Van Basten (en Ajax) daarvoor hebben willen behoeden. Maar de andere commissarissen zijn met Van Basten van mening dat Cruijff de benoeming frustreerde door de beoogd technisch directeur een adviesraad van vrienden op te dringen.

Voor die post blijven steeds minder kandidaten over. Dit weekeinde liet Guus Hiddink, die gisteravond zijn laatste interland als bondscoach van Turkije beleefde, weten „allang klaar” te zijn met het wespennest in Amsterdam. Tscheu La Ling, nog zo’n door Cruijff gewenste kandidaat, was in een eerder stadium afgevallen.

Dat de ledenraad vanavond tot de vorming van de bestuursraad komt – een zevenhoofdig gremium dat het dagelijks bestuur van de vereniging Ajax moet gaan vormen – is ongewis. Er bestaat nog veel onenigheid over wie daar in moeten plaatsnemen. Een interim-bestuur behoort tot de mogelijkheden, al was het alleen maar om Uri Coronel van zijn taken als bestuurder te ontheffen. De oud-voorzitter van Ajax handelt nog steeds lopende zaken af.

Intussen nadert de aandeelhoudersvergadering van 12 december. President-commissaris Steven ten Have heeft, of had, de ambitie om voor die datum de directie van de onderneming Ajax op orde te hebben. Dat lijkt inmiddels onhaalbaar. Het is geen doelstelling waarop de commissarissen afgerekend kunnen worden, maar de toezichthouders kunnen in december in ieder geval rekenen op gemor van de Vereniging van Effectenbezitters.

Maar dat is even het minst grote probleem voor Ajax. De bestuurlijke inertie zal de hele organisatie op termijn parten spelen, waarschuwden de vier commissarissen in een uitgelekte brief aan Cruijff. Daarin stond dat het machtsvacuüm op opleidingscomplex de Toekomst tot gevolg heeft dat „mensen hun boekje te buiten gaan”. Cruijff, die vorm gaf aan de nieuwe opleidingsstructuur, bestreed dat op zijn beurt door te stellen dat de nieuwe aanpak op De Toekomst „voor 90 tot 95 procent” is gerealiseerd.

Zoals altijd kunnen prestaties op het veld een afleiding vormen. Volgende week kan trainer Frank de Boer met zijn wisselvallige selectie overwintering in de Champions League veiligstellen tegen Olympique Lyon. Zoals hij dat vorig seizoen deed met het binnenhalen van het kampioenschap – tegen de verdrukking in.

Bij Ajax duurt de impasse voort. Of de ‘verzoeningscommissie’ moet een oplossing hebben waaraan niemand nog heeft gedacht.