Bedrijven gooien eigen glazen in met sanering

Werkgevers stapelen reorganisatie op reorganisatie. ING minus 2.700, ABN Amro minus 2.350, Philips minus 1.400 banen in Nederland.

PostNL meldde deze week de sluiting van zijn prijsbreker Netwerk VSP. Gevolg: 5.000 postbezorgers en 22.000 folderaars moeten omzien naar andere nevenwerkzaamheden.

De overheid, een historische buffer tegen stijgende werkloosheid, saneert nog driester.

Kleinere sluitingen krijgen hooguit lokale aandacht. De Telegraaf Media Groep reorganiseert zijn huis-aan-huisbladen: minus 85 voltijdbanen. Papierfabriek Parenco in Renkum wordt door eigenaar Norske Skog verkocht aan een nieuwe baas van wie niemand nog mag zeggen wie het is. De vakbonden vrezen verlies van 170 banen.

Of al die individuele reorganisaties zinvol zijn, laat zich vanaf mijn positie niet goed beoordelen. maar wel dat zij gezamenlijk bijdragen aan het sentiment van kommer, kwel en krimp. Zeker bedrijven op de consumentenmarkt gooien hun eigen glazen in. Wie zich zorgen maakt over zijn baan, koopt niet zo snel een nieuwe tv, of een auto of een nieuwe bank. Er was een tijd, twintig, dertig jaar geleden dat de Philipstop dat drommels goed besefte. Maar ja, toen was Philips met 40.000 tot 50.000 werknemers in Nederland vier maal zo groot als nu.

Morgen publiceert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de nieuwste meting van het consumentenvertrouwen. Het CBS peilt het aantal optimisten en pessimisten aan de hand van een serie vragen als: Is dit een gunstige tijd om grote aankopen te doen? De uitkomsten worden gesaldeerd. Bij meer pessimisten dan optimisten wordt het vertrouwen negatief.

De peiling is meer dan een economisch meting. Onderzoek van De Nederlandsche Bank en de Universiteit van Tilburg van onder meer Henriëtte Prast wees eind 2005 uit dat consumentenvertrouwen ook het vertrouwen meet in maatschappelijke instituties: van het parlement, van de integriteit in het bedrijfsleven, van deskundigheid van de financiële top.

Elke voorspelling van het consumentenvertrouwen is nu onzeker. Maar alles, van eurocrisis tot koopkrachtdaling, duidt op record wantrouwen. Op het dieptepunt van de kredietcrisis in maart 2009 was de stand minus 34. De meting van vorige maand: minus 33.

In tegenstelling tot wat het woord suggereert is het consumentenvertrouwen niet de beste voorspeller van de consumptieve uitgaven op korte termijn. Het is een meting van het sentiment, eerder een momentopname van gevoel dan van voornemen. Al is het aardig te weten dat het vorige dal samenviel met een dieptepunt van de aandelenkoersen.

Menno Tamminga