Typetjes die AH mijden om de hoofddoekjes

Theater

Bang. Met teksten van Arjen Duinker, Gerardjan Rijnders en Rob de Graaf. Door muziektheaterensemble De Veenfabriek. Stadshuis Leiden. Gezien 12 november. Tournee t/m 2 februari 2012. Inlichtingen: veenfabriek.nl ***

Met zijn bijdrage aan de voorstelling Bang van De Veenfabriek debuteert Arjen Duinker, een van de betere dichters uit Nederland, als toneelschrijver.

Veel laat hij zich niet gelegen liggen aan de genrewisseling, want ook nu schrijft hij strakke zinnen die knetteren als harde, poëtische aforismen, met licht surrealistisch effect. „Het verhuizen van feiten is levensgevaarlijk”, zegt Jacobien Elffers in haar rol van verhuizer – een typische Duinker-zin.

Jacobien Elffers speelt met veel komisch vernuft een reeks typetjes. Ze begint als ‘inspreker’, wat passend is in de raadszaal van het stadhuis van Leiden, de locatie van Bang, die wel extra jeu geeft aan de voorstelling, maar te weinig bij het spel betrokken wordt.

Naar een tekst van Gerardjan Rijnders wekken Reinout Bussemaker en Lizzy Timmers knap en ontroerend een ouder echtpaar tot leven, dat treurt om de kleinzoons die niet meer op bezoek mogen van hun dochter. Wegens hun opvattingen: naar de Albert Heijn gaan ze bijvoorbeeld niet meer om de hoofddoekjes.

Maar het echtpaar wil wel zo’n meisje onderdak bieden in een leegstaande kamer, want thuis wordt het verkracht, en „uitgehongerd, of vetgemest”. Ze zijn eerder boos dan bang, net als de welgestelde man en vrouw, die Bussemaker en Timmers ook vertolken en waar Rob de Graaf een dialoog voor schreef.

Hun materialistische egoïsme is van het neerbuigende soort: „Iedereen kan het goed hebben, op zijn eigen niveau.” Elffers breekt wel steeds bij hen in met haar typetjes, maar het is geen inspreken naar democratisch model. De vier personages zijn geen mensen die inspraak dulden.

De titel van de voorstelling slaat op ons, toeschouwers. Wij zien mensen om bang van te worden.