Nieuw akkoord Fatah en Hamas - ‘premier Fayyad vertrekt’

President Abbas (midden) met links van hem premier Fayyad vorige week tijdens een gebed in Ramallah. Foto Reuters / Mohamad Torokman

De Palestijnse groepen Fatah en Hamas zijn vandaag overeengekomen in mei verkiezingen te houden. Een interim-regering, waarschijnlijk onder leiding van iemand anders dan de huidige premier Salam Fayyad, moet de verkiezingen voorbereiden. Dat heeft Azzam al-Ahmad, een onderhandelaar van Fatah, bekend gemaakt.

Beide partijen moeten het akkoord later deze maand formeel goedkeuren. Met het laten vallen van Fayyad neemt Fatah een gok. De in de Verenigde Staten opgeleide econoom geniet aanzien in het Westen en is belangrijk voor het verkrijgen van honderden miljoenen dollars aan internationale hulp voor de Palestijnen. Hamas ziet hem echter als een pion van het Westen en wil hem daarom niet in de interim-regering.

Hamas en Fatah sloten in mei ook al een verzoeningsakkoord dat voorzag in verkiezingen en een overgangsregering. Dat plan is echter nooit uitgevoerd, deels vanwege onenigheid over de rol van Fayyad. De premier zelf zei vandaag volgens persbureau AP dat hij verzoening niet in de weg wil staan:

“Ik ben altijd voor het beëindigen van de breuk geweest. Ik roep de facties op een nieuwe premier te vinden en te stoppen met roepen dat ik een obstakel ben, want ik ben dat nooit geweest en dat ook nooit zijn.”

Zelfs als Abbas en Hamas-leider Khaled Mashaal het verkiezingsplan op 25 november in Caïro goedkeuren is de uitvoering ervan verre van zeker. De twee partijen zullen het ook eens moeten zien te worden over nieuwe ministers, budgettaire kwesties en samenvoeging van hun veiligheidsdiensten. Ook is het de vraag of Israël en het Westen zaken willen doen met een regering waar Hamas, die door hen als terroristische organisatie is bestempeld, deel van uitmaakt.

De Palestijnen hebben twee regeringen sinds Hamas het bestuur in de Gazastrook in 2007 naar zich toe trok. Sindsdien oefent de door Fatah geleide Palestijnse Autoriteit alleen gezag uit over de Westoever. De tweedeling compliceert het vredesproces. De Palestijnse Autoriteit van president Mahmoud Abbas wil een vredesregeling met Israël, terwijl Hamas de joodse staat wil vernietigen. Volgens Israël is vrede onmogelijk zo lang Hamas in Gaza de dienst uitmaakt.