Merkel stuit in haar eigen partij op scepsis

De CDU, de partij van de bondskanselier, maakt zich zorgen omdat Merkel ‘meer Europa’ wil om de euro te redden. Maar geen CDU’er kan aan haar tippen.

Angela Merkel dreigt van haar partij te vervreemden. Ze moet de christen-democratische CDU overtuigen van haar koers in de schuldencrisis – waarvoor geen alternatief bestaat. Volgens haar is het tijd voor „een doorbraak in Europa. We moeten naar een gemeenschappelijke politiek”. Maar partijleden zijn sceptisch. Merkel tart de spaarzin en afkeer van schulden bij veel van haar partijgenoten.

Zo ligt Europa als een deken over het CDU-partijcongres in Leipzig, dat tot vanavond duurt. Overal overheerst de schuldencrisis en gaat het over de vraag hoe het verder moet met Griekenland en Italië. Hoe de toekomst van de euro eruitziet en wat de rol van ‘sleutelland’ Duitsland is. En van de CDU, die vanouds een Europees imago heeft. De meer dan duizend partijgangers uit het hele land realiseren zich hun „historische verplichting jegens Europa”, zoals een CDU’er uit de kieskring Braunschweig het uitdrukt. „Maar dat betekent niet dat we het in alles met Merkel eens zijn.”

De zenuwen in de partij zijn bloot komen te liggen. Menig CDU’er twijfelt aan de schijnbaar ongelimiteerde hulp voor Europese probleemlanden en is de weg kwijt in het doolhof van miljardenkredieten, euronoodfondsen en ratingbureaus. Ze weten één ding: Duitsland staat garant voor het grootste deel van de steunverlening en loopt het grootste risico als het misgaat. Dat heeft al een paar keer tot opstand geleid in de Bondsdag en bij de achterban.

Veel partijleden hebben het gevoel dat Gründlichkeit en Pünktlichkeit worden geofferd aan het belang van Griekenland, dat destijds niet zo degelijk als Duitsland is omgegaan met de toelatingseisen voor de euro.

In alle hoeken van de congreszaal wordt daarom geklaagd. „We willen niet dat onze kinderen met een miljardenschuld worden opgezadeld”, zegt een partijlid uit Hannover. „En de vraag is ook: wat betekent dit alles voor de Duitse soevereiniteit? Merkel zegt dat er een gemeenschappelijke Europese politiek moet komen. Maar zijn wij bereid macht aan Europa af te staan?”

Vragen en paradoxen beheersen het CDU-congres. Merkel is machtiger dan ooit. Ze heeft al haar concurrenten opzijgezet of weggepromoveerd. „Nu ze de leiding in de schuldencrisis op zich heeft genomen, is ze ook nog de heimelijke bondskanselier van Europa geworden”, zegt haar biograaf Gerd Langguth. „Tegelijk is haar coalitie verzwakt door regionale stembusnederlagen en de dramatische achteruitgang van de FDP, de liberale regeringspartner.”

De macht van de bondskanselier rust volgens Langguth „op een broos fundament”. En dat biedt ruimte voor „een opmars der gefrustreerden”. Maar Merkel mag niet worden onderschat. Ze is zes jaar kanselier en zij is nog lang niet klaar. Dwarsliggers biedt ze nauwelijks ruimte. Zo werd het eurosceptische Bondsdaglid Wolfgang Bosbach in opdracht van Merkel hard door partijpitbull Ronald Pofalla aangepakt wegens zijn kritiek op de Griekse steun.

Op het congres wordt er schande van gesproken. En toch klappen de christen-democraten vol overgave voor hun bondskanselier. Ze weten dat er binnen de partij helemaal niemand is die aan Angela Merkel kan tippen.