Italië verloren, Endemol gewonnen?

Geen crisis zonder slechteriken en geen massamedia zonder volksmenners. Hoe moet dat verder, nu twee van de ‘vanzelfsprekende verdachten’ als het gaat om machtsmisbruik en media op weg zijn naar de uitgang: Silvio Berlusconi en Rupert Murdoch.

Zij zijn taaie reuzen. In geen bedrijfstak zijn de werkzame miljardairs zo jong (Zuckerberg van Facebook) of zo oud als in de media. Berlusconi is 75, Murdoch 80.

Murdoch, zijn zoon James en hun mediaconcern Newscorp moeten zich zien te bevrijden uit de zuigende modder van het afluisterschandaal bij hun inmiddels gesloten zondagskrant News of the World. Het Engelse parlement roosterde vorige week in een tweede hoorzitting James Murdoch, de verantwoordelijke directeur van de Britse dochteronderneming van Newscorp. Labour-afgevaardigde Tom Watson, zelf gevolgd door een privédetective die betaald werd door News of the World, zei venijnig: u moet de eerste maffiabaas zijn die niet weet dat hij een criminele organisatie leidt.

De familie Murdoch kampt met de schuldvraag, Berlusconi met de schuldenvraag. Berlusconi is wel vertrokken als premier van Italië, maar blijft zakenman, onder meer als mede-eigenaar van tv-producent Endemol. De strijd tegen de staatsschuldenberg heeft hij verloren, nu moet Berlusconi voorkomen dat de private schuldenberg Endemol verplettert.

De Italiaan is via zijn bedrijf Mediaset voor eenderde eigenaar van Endemol, producent van Big Brother en Deal or no deal. Endemol is goed voor bijna 5.000 voltijdbanen, waarvan 460 in Nederland.

In 2007 had het Spaanse Telefónica, toen de meerderheidsaandeelhouder, Endemol te koop gezet. Telefónica betaalde in maart 2000 nog 5,5 miljard. Dat was op de piek van de internethausse. In 2007 verkocht zij Endemol aan het trio Berlusconi, een private equity fonds van zakenbank Goldman Sachs en het Nederlandse beleggingsfonds Cyrte, dat toen grotendeels met kapitaal werkte van John de Mol, een van de oprichters/ naamgevers van Endemol.

Als eigenaar van tv-stations kreeg Mediaset via Endemol directe toegang tot nieuwe programma’s. Maar er was ook economische machtspolitiek: Telefónica hoopte een wit voetje te halen bij de Italiaanse regering. De Spanjaarden wilden meer aandelen in Telecom Italia, een transactie die politieke steun vergde.

Ook de nieuwe eigenaren hebben alleen maar geld verloren op Endemol. Zij legden zelf 1,4 miljard euro op tafel en leenden nog eens 2,8 miljard euro bij banken. Dat kon toen nog: medio 2007 was de piek van de bijna gratis schuldfinanciering bij banken. Een jaar later wankelden de banken en was het schuld stapelen voorbij.

Endemol kon zijn schuldenlast dit jaar na een verlies van 1,3 miljard euro niet meer aan en werkt met zijn banken en schuldfinanciers aan een financiële reorganisatie. Mediaset heeft zijn aandelenpakket tot nul afgewaardeerd, Cyrte eerder dit jaar tot bijna nul.

De pijn moet worden verdeeld, de tijd dringt. De afgelopen twee weken was het gezoem te horen van aasgieren en koopjesjagers. Mediaconglomeraat RTL zou een bod willen doen. Berlusconi’s Mediaset biedt met een Italiaanse investeerder een kapitaalinjectie aan, maar wil dan wel de baas worden. Time Warner heeft een eerste bod gedaan. In totaal 1 miljard euro. Die prijs klinkt als een buitenkansje, maar dat leek het in 2007 ook. Daar staat één ding tegenover: trofeeën als Endemol komen maar eens in de vijf tot zeven jaar aan de markt.

Dus? Deal! Met meerdere bieders gaat de overnamesom dwars door de 1 miljard.

menno tamminga