‘Huwelijk moet voor iederéén leuk zijn’

Het verbieden van de weigerambtenaar werkt hypocrisie in de hand.

Dat vindt Piet IJssels, burgemeester van Gorinchem. Daar werkt zo’n ambtenaar.

De enige weigerambtenaar in Gorinchem wil niet geïnterviewd worden, maar zij krijgt steun van PvdA-burgemeester Piet IJssels. Hij vindt niet dat zijn gemeente discrimineert: „Ik wil ook best een ambtenaar die alleen homo’s trouwt.”

Ondanks alle Haagse commotie rond de weigerambtenaar is het de gemeente die bepaalt of ze mensen in dienst heeft die homoseksuele stellen afwijzen.

IJssels: „De Kamer moet toezicht houden op de gemeenten, niet op individuele ambtenaren. Ze moet alleen controleren of er aan de wet voldaan wordt: of het overal mogelijk is om zonder onderscheid des persoons getrouwd te worden.”

In uw gemeente gebeurt dat niet, want u heeft een trouwambtenaar die openlijk weigert homo’s te trouwen.

„Wij hebben ambtenaren in volle dienst die ongeacht welk stel trouwen. Punt. Daarnaast hebben we er een aantal die, zonder vast dienstverband of bezoldiging, invulling geven aan de ceremonie die mensen graag willen. Omdat het kerkelijk huwelijk niet meer in zwang is in Nederland, hebben we bedacht dat het burgerlijk huwelijk met allerlei plechtigheden gepaard moet gaan. Dat is een prima zaak, maar het is geen plicht van de gemeente, het is een service.

„In de omgeving van Gorinchem wonen veel streng gereformeerde mensen. Daarom hebben we een ambtenaar die voldoet aan de wensen van een streng gelovig paar. Die is dan niet de aangewezen persoon voor een toespraak op een homohuwelijk.

„Ik zou het ook goed vinden om een ambtenaar te hebben die de huwelijken voor de Turkse en Marokkaanse gemeenschap doet, of een speciaal iemand voor homohuwelijken.”

Een stel mag toch een trouwambtenaar uitzoeken?

„Ho, het is niet zo dat de klant bepaalt wie de trouwhandeling verricht. Een stel benadert de gemeente en dan vragen we in welke sfeer ze getrouwd willen worden. Daar zoeken we dan een ambtenaar bij.

„Ik ben zelf bevoegd om mensen te trouwen. Ik kan me niet voorstellen dat ik als ongelovige van de anarchistische kant van de PvdA een bevlogen verhaal zou houden voor mensen van SGP-huize, die vinden dat de vrouw ondergeschikt is aan de man. Dat doe ik dus niet. Ben ik dan een weigerambtenaar?“

Veel gemeenten ontslaan nu weigerambtenaren of nemen in ieder geval geen nieuwe aan.

„Ik vind dat ze zich te makkelijk in de tijdsgeest scharen. Ik wil de Kamer ook oproepen daar niet te ver in te gaan. Het zal mij trouwens benieuwen of die wel bij machte is om gewetensbezwaren op dit punt tegen te houden.

„Ik kan het mezelf makkelijk maken en zeggen: mijn gemeente heeft geen weigerambtenaren. En als er dan een homopaar is dat vraagt om die ene ambtenaar, dan blijkt ze opeens niet te kunnen op de afgesproken dag. De weigerambtenaar verbieden werkt alleen hypocrisie in de hand.

„Artsen zijn ook niet verplicht om euthanasie te plegen. Daar hoeven ze niet eens een reden voor te geven. Ze kunnen volstaan met nee zeggen. Zo kan het bij de trouwambtenaar ook.”

Maar hoe kan een overheid die discrimineert diezelfde discriminatie in de samenleving bestrijden?

„Het heeft niks met discriminatie te maken. Ik draai het om. De overheid dient een voorbeeld zijn voor tolerantie en van daaruit intolerantie te bestrijden. Ik vind het belangrijk dat we in een land leven waar we minderheden de ruimte laten en elkaar niet te veel opleggen. Anders kom je terecht in dezelfde sfeer als mensen die vinden dat anderen op zondag niet mogen zwemmen omdat zij op zondag niet zwemmen. Dat druist in tegen mijn besef van vrijheid.

„Een huwelijk moet vooral voor iedereen leuk zijn. Niemand wil toch getrouwd worden door iemand die dat met zo’n sik doet?”