Deel Kamer wil lagere drempel voor giftenaftrek

De Geefwet die doneren aan de cultuursector fiscaal aantrekkelijker maakt, gaat vanavond tijdens een debat in de Tweede Kamer op de helling. Voor het voornemen van staatssecretaris Frans Weekers (Financiën, VVD) om particuliere giften voor 150 procent aftrekbaar te maken bestaat geen meerderheid.

De PvdA stelt voor om met name bedrijven te laten profiteren van extra belastingaftrek. Voor particulieren komt er dan geen extra aftrek, maar wel een lagere drempel – of zelfs geen drempel – om giften aan cultuur te mogen aftrekken. Die drempel ligt nu nog op 1 procent van het inkomen. „De staatssecretaris leek dit een goed voorstel te vinden, maar vorige week bleek dat hij extra kosten in de uitvoering verwacht als die drempel verdwijnt. Dat komt vanavond zeker aan de orde”, zegt Kamerlid Ed Groot (PvdA). Vanavond en morgenavond wordt over het Belastingplan 2012 gedebatteerd, waaronder ook de Geefwet valt.

Eerder dit jaar kwam staatssecretaris Weekers met het plan om particulieren en bedrijven extra aftrek te geven als zij aan cultuur geven. Dat moet ervoor zorgen dat er in Nederland meer aan culturele doelen wordt gedoneerd. Deze superaftrek, in de aanvankelijke plannen 150 procent, betekende dat de overheid aan een gift van 1.000 euro door een particulier maximaal 78 procent bijdraagt.

Gedoogpartner PVV tekende snel verzet aan en komt vermoedelijk met het voorstel om de aftrek voor particulieren te beperken tot 125 procent, met een maximum van 5.000 euro. Voorafgaand aan fractieoverleg wilde PVV’er Roland van Vliet dit vanmorgen niet bevestigen.

Het kabinet heeft 12 miljoen euro vrijgemaakt (door de belastingaftrek voor eigenaren van monumentenpanden te beperken) voor de verhoogde giftenaftrek. Wanneer Weekers en de Kamer met het voorstel van de PvdA akkoord gaan, zou 7 miljoen beschikbaar zijn voor bedrijven en 5 miljoen voor particulieren. Een van de opties is dat bedrijven dan tot 200.000 euro kunnen aftrekken (in het oorspronkelijke plan 100.000) en de zogeheten multiplier (extra aftrek van de winstbelasting) op 200 procent zou komen.

Het CDA wil het geld liever besteden aan Sociaal Belang Behartigende Instellingen zoals fanfares en amateurgezelschappen, die, in tegenstelling tot Algemeen Nut Beogende Instellingen zoals musea, geen profijt hebben van de giftenaftrek.

Sigrid Hemels, hoogleraar belastingrecht, vindt dat de Kamer te weinig tijd krijgt om de Geefwet goed te behandelen. De fracties krijgen vanavond het woord, woensdag reageert de staatssecretaris en donderdag wordt gestemd. „Het is geen schoolvoorbeeld van goede wetgeving. Ik verwacht dat in de Eerste Kamer opnieuw de discussie zal oplaaien.”

In de culturele sector wordt het debat over de Geefwet nauwlettend gevolgd. Wim Pijbes, directeur van het Rijksmuseum, hoopt dat de verhoogde giftenaftrek zoals die door het kabinet was gepresenteerd doorgaat. Meer zorgen nog maakt hij zich over de veranderingen in de vennootschapsbelasting. Zakelijke activiteiten van musea, zoals het exploiteren van een restaurant of een boekwinkel, worden volgens hem straks ‘gewoon’ belast. Pijbes: „We moeten toch zakelijk worden? Dan moeten we ook die opbrengst van die activiteiten weer kunnen gebruiken.’’

VVD-Kamerlid Matthijs Huizing vindt die zorgen niet nodig. „De mogelijkheden voor bijvoorbeeld musea om commerciële activiteiten uit te voeren worden juist vergroot, zolang het bijvoorbeeld maar niet leidt tot oneerlijke concurrentie.”

Volgens Dick Moolenaar, van belastingadvieskantoor All Arts, kunnen culturele instellingen de vennootschapsbelasting omzeilen door een herbestedingsreserve aan te leggen, een spaarpotje voor bijvoorbeeld projecten en verbouwingen.