De ambtenaar die weigert: ja of nee?

Waarom mogen trouwambtenaren nog steeds homo’s discrimineren?

Dat vraagt het getrouwde homostel Hanneke Felten en Renate Hukema zich af.

Homo en hetero figuren voor een bruidsstaart . foto VINCENT MENTZEL==F/C==Rotterdam , 29 januari 2007

Op de gang in hun flat in Gorinchem hangt een foto van hun bruiloft vorig jaar. Hanneke Felten (29) en Renate Hukema (32), stralend in hun lange witte jurken, met hun armen om elkaar heen. Gelukkig kan dit sinds tien jaar in Nederland, zeggen ze. Maar waarom kan het ook nog steeds dat trouwambtenaren homoseksuelen discrimineren, zoals in hun gemeente? Stel je eens voor dat er een ambtenaar zou zijn die openlijk weigert huwelijken te voltrekken van christenen, Marokkanen of gehandicapten. „Dan stond het hele land op z’n kop”, zegt Hukema.

Zijn jullie zelf geweigerd door een trouwambtenaar?

Felten: „Toen ik het gemeentehuis belde dat we wilden trouwen, werd meteen gezegd: er is één ambtenaar die jullie niet kunnen kiezen, want die trouwt geen homokoppels. ‘Dat vinden wij heel vervelend’, werd er achteraan gemeld.”

Hukema: „Er was zelfs een boekje met informatie over alle trouwambtenaren. Bij die mevrouw stond: ‘trouwt alleen hetero’s’.”

Felten: „Dat is toch te bizar voor woorden? Het lijkt wel Zuid-Afrika in de jaren tachtig! Hoe duidelijk moet er gediscrimineerd worden?”

Hukema: „We hebben bezwaar gemaakt bij de gemeente, maar we hebben de trouwambtenaar niet benaderd. Het gaat niet om haar persoonlijk. Waar het om gaat, is dat de overheid dit faciliteert.”

Homoseksuelen kunnen in elke gemeente trouwen, wat maakt het uit dat niet iedere ambtenaar dat doet?

Felten: „Dat is het standaard argument: je kunt toch trouwen, wat zeur je nou. Maar elke ambtenaar treedt op namens de overheid. Mijn overheid ziet mij dus blijkbaar als tweederangs burger.”

Hukema: „Het gaat om de openlijkheid waarmee het gebeurt. Het kan ook best dat je een promotie misloopt omdat je homoseksueel bent, maar als de werkgever dat expliciet duidelijk maakt, mag het niet.”

Felten: „Een overheid die zulke discriminatie toestaat, is toch niet, hoe noem je dat …?”

Hukema: „Geloofwaardig.”

Felten: „Ja. Hoe kan die overheid dan ooit nog optreden tegen discriminatie elders? Juist in deze regio, de Biblebelt om Gorinchem heen, is het belangrijk om een voorbeeld te stellen. De gemeente zegt in feite tegen homojongeren in de omgeving die in de knel zitten: jij mag niet zijn wie je bent. Wat kun je dan van hun christelijke ouders verwachten.”

Het homohuwelijk wordt wel vergeleken met euthanasie, bijvoorbeeld door jullie burgemeester. Iedereen kan het krijgen, maar niet elke arts hoeft eraan mee te werken.

Felten: „Ook zoiets. Sinds wanneer is er een apart ‘homohuwelijk’? Volgens de wet is er één burgerlijk huwelijk. Het is niet zo dat artsen met gewetensbezwaren een groep mensen afwijzen, ze wijzen een specifieke medische handeling af. Je bent geen dokter omdat je zo graag euthanasie wil plegen, je wordt wel trouwambtenaar omdat je het mooi vindt mensen in het huwelijk te verenigen. Maar blijkbaar niet alle mensen.”

Hukema: „Artsen zijn geen ambtenaren die de wet moeten uitvoeren. Zij vertegenwoordigen niet de overheid.”

Felten: „Ik vind het trouwens heel naar dat onze liefde wordt vergeleken met euthanasie en abortus.”

Maar die ambtenaar kan er toch niks aan doen dat de wet veranderd is?

Hukema: „Die buitengewone ambtenaren zijn voor hun inkomen niet afhankelijk van deze baan. Als de wet op een gegeven moment verandert op een manier waardoor jij je werk niet meer leuk vindt, moet je misschien iets anders gaan doen. Niet verwachten dat er voor jou een uitzondering gemaakt wordt. Er wordt nu net gedaan alsof wij degenen zijn die niet tolerant zijn.”

Felten: „Als je tolerant bent ten aanzien van discriminatie, dan is het einde zoek.”