Creatief met haar: afstotelijk mooi

Jonge designstudenten in binnen- en buitenland verwerkten recent menselijke haren in hun ontwerpen.

Mayuko Kanazawa heeft een lettertype ontworpen van beenharen. De 21-jarige designstudent aan de Japanse Tama Kunstacademie in Tokyo, faculteit kunst en communicatie, kreeg de opdracht een nieuwe letter te ontwerpen zonder gebruik te maken van computer of verf. Dat werd dus creatief met beenharen.

Aanvankelijk wilde Kanazawa armharen gebruiken, maar het werden de beenharen van een mannelijke vriend. „Omdat die steviger zijn. Ik ging eerst met wax aan de slag, maar voor de uiteindelijk karakters heb ik daar geen gebruik van gemaakt. Voor enkele letters, zoals de T en de F, had ik wel een soort plakband nodig om dwarse haren te bevestigen.” De designstudente maakte zowel broodletters als hoofdletters voor een westers alfabet. Kanazawa: „Deze zijn beter geschikt voor beenharen dan Japanse schrifttekens, omdat ze meer krullen.”

Bij wijze van voorbeeld schreef Kanazawa met haar harige letters het woord Adidas. Het bericht werd al snel op honderden Engelstalige websites gekopieerd, sommigen maakten er zelf meteen van dat Adidas nu campagne voert met beenharen. Helaas is dat voorlopig niet waar.

Kanazawa noemt haar vinding „heerlijk en weerzinwekkend tegelijk. Het is het soort ontdekking dat mijn bestaan rechtvaardigt. Het is van mij. Yeecha.” Ook haar docenten waren onder de indruk, ze vonden dit font het beste van de klas. Een van hen Twitterde erover, waarmee de kiem van een nieuwe hype was geboren, althans op Engelstalige sites.

Ook in Nederland zijn enkele jonge kunstenaars creatief met haar. Ellis Droog (23), in 2010 afgestudeerd aan de Design Academy in Eindhoven, maakt met menselijk haar ‘intiem bont’. Zij onderzocht de vooroordelen en taboes rondom het vrouwelijk lichaam. „Het is not done om haar op het lichaam te hebben. Aan de andere kant wordt lang haar gezien als sexy. Ook vinden veel mensen kleding waar je doorheen kunt kijken verleidelijk. Ik wilde dus wel eens zien wat er gebeurde als je haar lang en sexy, als een doorzichtig vest, om het lichaam drapeert. Het resultaat vind ik mooi en afstotelijk.”

De haren waar Ellis mee werkt, heeft ze gekocht. „Best duur. Maar vriendinnen wilden hun haar niet afknippen. Ikzelf ook niet. Ik ben bovendien blond, terwijl ik donker haar wilde, voor een goed contrast met een blanke huid.” Ellis’ werk is nog tot 8 december te zien in het Artemis design hotel in Amsterdam.

Daar hangt ook werk van Iris van Daalen (26), eveneens in 2010 afgestudeerd aan de Design Academy in Eindhoven. Ook zij geeft vorm aan haar. „Haar is pluizig en eigenwijs – het gaat zijn eigen weg. Ik maak het glad als een spiegel die zich vormt om het lichaam. Graphical Hair noem ik het, omdat het haar haast grafisch wordt. De ruwe haarstructuur verdwijnt, maar door de nieuwe techniek neemt de houdbaarheid toe. Naast iconische sieraden maak ik ook draagbare sieraden met lokjes haar.” Veel mensen bewaren een lokje haar van een overledene of dierbare. Hier wil Iris een mooie vorm aan geven. Voor negentig euro verwerkt ze dat in een helder doorschijnende ring, broche of ketting.

Het gebruik van haren in sieraden is niet nieuw. Al vroeg in de geschiedenis gebruikten mensen die het breed wilden laten hangen bot, huid, en haar voor het maken van sieraden.