Arabische Liga neemt voortouw

De Arabische Liga verraste zaterdag de wereld met een ferm besluit. De overkoepelende organisatie van 22 landen schorst Syrië vanaf morgen als lid en bereidt economische sancties voor. Gisteren drong buurland Jordanië bovendien aan op het aftreden van Bashir al-Assad.

Het bewind in Damascus wordt zo gestraft voor het voortdurende geweld tegen demonstranten. Volgens een schatting van de Verenigde Naties zijn daarbij al 3.500 doden gevallen.

De vorige maal dat de Liga tot de schorsing van een land overging, was in februari en betrof Libië. Gelet op de gebeurtenissen sindsdien, die tot de val en de dood van de Libische dictator Gaddafi hebben geleid, kan een schorsing dus betekenisvol zijn. Zij was destijds de legitimatie voor een resolutie in de Veiligheidsraad, waarna het Westen via de NAVO de Libische opstandelingen militair ging steunen.

Weliswaar wijst op dit moment niets er op dat het in Syrië net zo zal gaan als in Libië. Maar toch zijn de stappen van de Liga opmerkelijk en vernederend voor Syrië omdat dit land, veel meer dan Libië, een prominent lid is van de Arabische club.

De reacties in Syrië waren een mix van woede en schrik. De verontwaardiging kwam onder meer tot uitdrukking in de bestormingen door aanhangers van Assad van de ambassades van Saoedi-Arabië en Qatar, alsmede van Turkije dat overigens geen lid is van de Liga.

Syrië heeft gereageerd met de oproep om zo spoedig mogelijk een Arabische top te houden en civiele en militaire waarnemers van de Arabische Liga naar het land te sturen. Dat kan er op wijzen dat Syrië tijd wil winnen. Maar als het echt onder de schorsing en sancties wil uitkomen, moet het ditmaal werk maken van zijn belofte om het geweld tegen en onderdrukking van de bevolking te stoppen.

De Amerikaanse president Obama toonde zich logischerwijs ingenomen met het besluit van de Liga. Hij kondigde aan dat de VS met „vrienden en bondgenoten” druk op het bewind van Assad blijven uitoefenen.

Maar hoe? Militair ingrijpen op een manier als in Libië, zit er niet in. Het zou al heel wat zijn als de Veiligheidsraad, onder invloed van het besluit van de Arabische Liga, nu eindelijk wel tot een gezamenlijke en veroordelende resolutie kwam.

Daarvoor is nodig dat Rusland en China niet nogmaals hun veto over zo’n besluit uitspreken. Vooralsnog hullen deze twee permanente leden van de Veiligheidsraad zich in stilte.

De oppositie in Syrië weet zich door het schorsingsbesluit van de Arabische Liga gesterkt. Maar het zal vermoedelijk de enige internationale hulp blijven waarop ze kan rekenen. Syrië is een Arabisch probleem dat om een Arabische oplossing vraagt.