Duitse extreem-rechtse groep verdacht van racistisch terrorisme

Een viertal Duitse neonazi’s pleegde jarenlang racistische moorden. Wisten de Duitse veiligheidsdiensten echt niet dat er Duits extreem-rechts terrorisme bestond?

Een uitgebrande camper in Eisenach en een ontplofte woning in Zwickau, twee steden in het oosten van Duitsland, hebben de politie op het spoor gezet van de vermoedelijk neonazistische daders van een reeks onopgeloste moorden met racistische inslag op Turken en een Griek.

Duitsland heeft geschokt gereageerd. Faalde de recherche? Wat wist de binnenlandse veiligheidsdienst? Minister van Binnenlandse Zaken Hans-Peter Friedrich zei gisteren dat „het er naar uitziet dat we te maken hebben met een nieuwe vorm van extreem-rechts terrorisme”.

Tussen 9 september 2000 en 6 april 2006 werden, verspreid over Duitsland, acht Turken en een Griek vermoord. Ze werden in koelen bloede geëxecuteerd in hun dönersnackbars, krantenkiosken of groentewinkels. Het moordwapen was steeds een pistool van Tsjechische makelij.

In de lente van 2007 werd met dit wapen bovendien een politieagente in het Zuid-Duitse Heilbronn doodgeschoten. Geen van de ‘dönermoorden’ kon worden opgelost.

Ook de dood van de agente bleef een raadsel. De puzzel was voor de politie tot dusverre onoplosbaar.

Maar vorige week begonnen de stukjes door enkele gewelddadige gebeurtenissen ineens in elkaar te passen. In Eisenach vond de politie in een caravan de lijken van twee mannen, plus de dienstwapens van de destijds vermoorde agente en een collega, die bij de schietpartij in Heilbronn gewond werd. De mannen leken zelfmoord te hebben gepleegd.

Of dat zo is, wordt nader onderzocht. Ze zouden kort tevoren bij een bankoverval in Eisenach 70.000 euro hebben buitgemaakt.

Het bleken Uwe Böhnhardt (34) en Uwe Mundlos (38) te zijn, aanhangers van de NPD, een neonazistische partij. Afkomstig uit de Oost-Duitse deelstaat Thüringen, waar ze wegens extreemrechtse activiteiten in Kameradschaften – wisselende verbanden van neonazi’s – door de binnenlandse veiligheidsdienst jarenlang in de gaten zijn gehouden.

Eveneens vorige week ontplofte min of meer tegelijkertijd een woning in Zwickau, waarna een 36-jarige vrouw, Beate Zschäpe geheten, zich met haar advocaat bij de politie meldde. De politie zegt dat ze zwijgt, maar gelet op de informatie die inmiddels naar buiten is gekomen, mag worden aangenomen dat ze is gaan praten. De vrouw had met Böhnhardt en Mundlos in het ontplofte huis gewoond. In de puinresten werd het pistool van de dönermoorden gevonden en een heel arsenaal van repeteergeweren en pistoolmitrailleurs. Gisteren werd nog een 37-jarige man gearresteerd.

Zeker zo belangrijk was de vondst in het puin van propagandamateriaal van een groepering die zich Nationalsozialistischer Untergrund noemt, „een netwerk van kameraden die als motto Taten statt Worte [geen woorden maar daden] hebben”.

Die uitlating stamt van een ook gevonden dvd-set waarop Böhnhardt en Mundlos volgens Duitse media bekennen dat zij de daders van de dönermoorden zijn en bovendien achter een aanslag met een spijkerbom in 2004 in Keulen zaten, in een straat met veel Turken. Daarbij vielen ruim twintig gewonden.

Op de dvd van vijftien minuten kondigen Böhnhardt en Mundlos „verdere activiteiten” aan zolang in Duitsland „geen principiële veranderingen in politiek, pers en meningsvrijheid” mogelijk zijn.

De dvd’s zouden al in enveloppen zijn verpakt en hoefden alleen nog maar aan de media en islamitische cultuurcentra te worden verstuurd.

De politiek heeft geschokt gereageerd. Duitsland, met zijn verleden van nazisme, is zeer gevoelig voor alles wat met neonazisme te maken heeft. Het sociaal-democratische Bondsdaglid Thomas Oppermann zei verbijsterd te zijn. „De zaak toont aan dat we in Duitsland helaas nog steeds gewelddadige rechtse radicalen hebben. We zullen er alles aan moeten doen de voedingsbodem voor vreemdelingenhaat en rechts extremisme weg te nemen.”

De minister van Binnenlandse Zaken van de deelstaat Thüringen, Jörg Geibert, suggereert dat hoge politiefunctionarissen en de binnenlandse veiligheidsdienst mogelijk meer hebben geweten over de activiteiten van Böhnhardt en Mundlos. En hij stelt de sleutelvraag: hoe kon het gebeuren dat de vermoedelijke daders middenin Duitsland zolang onopgemerkt hun gang konden gaan?

Feit is dat de Duitse autoriteiten altijd hebben beweerd dat er geen ‘bruin’ terrorisme in Duitsland is. Nu blijkt, als alle onthullingen waar zijn, dat een rechts-radicale groepering jarenlang straffeloos racistische moorden heeft kunnen plegen. Waren Böhnhardt en Mundlos de enigen en werden ze van hogerhand gedekt, vraagt de Duitse pers zich af.