Arabisch probleem dat Arabisch ingrijpen vergt

De Arabische Liga verraste zaterdag de wereld met een ferm besluit. De overkoepelende organisatie van 22 landen schorst Syrië met ingang van woensdag en kondigde economische sancties aan.

Het regime van president Bashar al-Assad wordt zo gestraft voor zijn al maanden durende gewelddadige optreden tegen opstandige demonstranten. Volgens een schatting van de Verenigde Naties zijn daarbij al 3.500 doden gevallen.

De vorige maal dat de Liga tot een schorsing van een land overging, was in februari van dit jaar en betrof Libië. Gelet op de gebeurtenissen sindsdien, die tot de val en de dood van de Libische dictator Gaddafi hebben geleid – een schrikbeeld voor Assad – kan een schorsing dus betekenisvol zijn. Zij was destijds de legitimatie voor een resolutie in de Veiligheidsraad, waarna het Westen via de NAVO Libische opstandelingen militair ging steunen.

Het besluit van zaterdag is ook opmerkelijk en voor het land vernederend, omdat Syrië, veel meer dan Libië, een prominent lid is van de Arabische Liga.

De reacties in Syrië toonden een mix van woede en schrik. De verontwaardiging kwam onder meer tot uitdrukking in de bestormingen door aanhangers van Assad van de ambassades van Saoedi-Arabië en Qatar, alsmede van niet-Ligalid Turkije. Zij zullen de verstandhouding tussen Syrië en zijn buren alleen maar verslechteren.

Maar dat Syrië ook uit is op de-escalatie bleek uit de oproep van de regering om zo spoedig mogelijk een Arabische top te houden en de uitnodiging aan de Arabische Liga om in het land op bezoek te komen, met civiele en militaire waarnemers.

Wil Syrië onder de schorsing en sancties uitkomen, dan zal het ditmaal echt werk moeten maken van zijn belofte om met zijn geweld tegen en onderdrukking van de bevolking te stoppen.

De Amerikaanse president Barack Obama toonde zich ingenomen met het besluit van de Liga. Hij kondigde aan dat de Verenigde Staten met hun „vrienden en bondgenoten” druk op het verderfelijke regime van Assad zullen blijven uitoefenen.

Maar militair ingrijpen op een manier zoals in Libië aan de orde is geweest, zit er niet in. Het zou al heel wat zijn als de Veiligheidsraad, onder invloed van het besluit van de Arabische Liga, nu wel tot een veroordelende resolutie kwam.

Daarvoor is nodig dat Rusland en China niet nogmaals hun veto over zo’n besluit uitspreken. Vooralsnog hullen deze twee permanente leden van de Veiligheidsraad zich in stilte.

De oppositie in Syrië weet zich door het schorsingsbesluit van de Arabische Liga gesterkt. Maar het zal vermoedelijk de enige internationale hulp blijven waarop ze kan rekenen. Syrië is een Arabisch probleem dat om een Arabische oplossing vraagt.