Alle hoop gericht op de tevreden mens

Ondanks de eurocrisis, een dreigende recessie en dalende huizenprijzen zijn we best tevreden, zegt de OESO. Maar nu nog kerstinkopen doen.

Wat gebeurt er met de euro? Raakte de zwalkende AEX mijn portemonnee? Wat gebeurt er met mijn baan als meer mensen in de VS en Duitsland werkloos raken?

Het is niet zo raar dat het consumentenvertrouwen in de Westerse wereld de laatste maanden daalde: tegen zoveel onheilstijdingen is ook de meest optimistische geest niet opgewassen. En dat betekent dat consumenten minder snel de creditcard of pinpas trekken. De vraag is of dat al gevolgen heeft voor de winkelketens die komende week hun kwartaalcijfers bekend maken, zoals Koninklijke Ahold en de Amerikaanse keten Wal-Mart, de grootste winkelketen ter wereld. Ook modeketen Saks rapporteert dinsdag.

Maar er is hoop. Volgens OESO, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, zijn mensen helemaal niet zo pessimistisch. We zijn zelfs tevreden, blijkt uit het rapport How’s Life? dat de OESO vorige maand publiceerde. De uitkomsten sneeuwden een beetje onder in het ellendeoffensief uit de eurozone, maar ze vormen een aardig onderbreking van de stroom economische tegenvallers.

‘How’s life?’ berekent de kwaliteit van leven aan de hand van een waslijst aan parameters: inkomen, banen, huizen, gezondheid, de balans tussen werk en privé, sociale omgeving, veiligheid, maatschappelijk engagement, milieu en regering. De conclusie is dat onze levensstandaard de afgelopen vijftien jaar is verbeterd: meer kans op een baan, betere huizen en minder luchtverontreiniging (hoewel Nederland bij de laatste wat minder scoort). Ten overvloede concludeert ‘How’s Life’ ook nog dat arme mensen ontevreden zijn over het feit dat ze vaker ziek worden, korter leven en hun kinderen naar minder goede scholen zien gaan.

Nederlanders scoren een 7,5 (van de 10) op de schaal van tevredenheid. Daarmee komen we vlak achter Scandinavië en Canada, waar ze nog meer in hun sas zijn met zichzelf. Amerikaanse consumenten halen een ruime 7, Duitsland een gemiddelde 6,5.

Kunnen die tevreden consumenten ook voor tevreden gezichten in de winkels zorgen? Dat zal de komende tijd blijken. Voor winkeliers en fabrikanten zijn november en december de belangrijkste maanden van het jaar. In Nederland hebben we Sinterklaas als eerste indicator voor het koopsentiment, gevolgd door de kerstinkopen. In de VS is Black Friday, op 25 november, de dag waarop Amerikaanse consumenten massaal kerstinkopen doen. Op deze prijsstuntdag opent Wal-Mart de deuren van zijn winkels al om 10 uur op de avond ervoor, op de Amerikaanse feestdag Thanksgiving. Dat scheelt twee uur op concurrenten als Macy’s, Target en Best Buy. Vanaf 10 uur ’s avonds gaat het speelgoed in de aanbieding, na middernacht volgt consumentenelektronica. Analisten hebben stille hoop dat Wal-Mart het laatste kwartaal positief zal eindigen nadat bleek dat de verkopen in september meevielen. Een aandeel Wal-Mart staat nu op 58 dollar, de hoogste stand sinds 2008 – net voor de financiële crisis toesloeg.

Voor Ahold zijn de verwachtingen minder hoog gespannen. Bij de vorige kwartaalrapportage zorgden een tegenvallende wisselkoers en herstructureringskosten voor een nettowinst die twintig procent lager uitviel. Ook, zei topman Dick Boer, vielen de Paasdagen ongunstig.

Hopelijk is feestmaand december straks wel de reddende engel: volle winkels met tevreden Nederlanders en Amerikanen die zichzelf trakteren op een uitgebreid kerstontbijt en -diner. Het ‘How’s Life’-rapport schept in ieder geval verwachtingen: tevreden mensen hebben voldoende familie en vrienden (volgens OESO kan 95 procent van de Nederlanders rekenen op een helpende hand in geval van nood). Die verdienen het beste in de donkere maanden.

Dat levert dan meteen het mooiste cadeau op voor economen en beleggers: uitpuilende winkels en stijgende verkoopcijfers.

Je zult zien dat het consumentenvertrouwen daarna prompt stijgt.

    • Marc Hijink