Afgefikte camper en ontploft huis

Tussen 2000 en 2006 werden in heel Duistland racistische moorden gepleegd die onopgelost bleven.

Nu krijgt de zaak nieuw leven ingeblazen.

Een uitgebrande camper in Eisenach en een ontplofte woning in Zwickau, twee steden in het oosten van Duitsland, hebben de politie eindelijk op het spoor gezet van de vermoedelijk neonazistische daders van een reeks onopgeloste moorden met racistische inslag op enkele Turken en een Griek. Duitsland heeft geschokt gereageerd op de zaak. Heeft de recherche gefaald? Wat wist de binnenlandse veiligheidsdienst?

Tussen 9 september 2000 en 6 april 2006 werden, verspreid over heel Duitsland, acht Turken en een Griek vermoord. Ze werden in koelen bloede geëxecuteerd in hun dönersnackbars, krantenkiosken of groentenwinkels. Het moordwapen was een pistool van Tsjechische makelij. In april 2007 werd met dit wapen ook een politieagente in Heilbronn doodgeschoten. Geen van de ‘dönermoorden’ werd opgelost. Ook de dood van de agente bleef een raadsel. De puzzel was voor de politie tot nu toe onoplosbaar.

Maar vorige week begonnen de stukjes door enkele gewelddadige gebeurtenissen in elkaar te passen. In Eisenach vond de politie in een camper de lijken van twee mannen, plus de dienstwapens van de destijds vermoorde agente en een collega, die bij de schietpartij in Heilbronn gewond werd. De mannen leken zelfmoord te hebben gepleegd. Of dat zo is, wordt nader onderzocht. Ze zouden ook een bank in Eisenach hebben overvallen met een buit van 70.000 euro.

Het bleken Uwe Böhnhardt (34) en Uwe Mundlos (38) te zijn, aanhangers van de NPD, een neonazistische partij. Afkomstig uit de Oost-Duitse deelstaat Thüringen, waar ze wegens rechts-extremistische activiteiten in Kameradschaften – wisselende verbanden van neonazi’s – door de binnenlandse veiligheidsdienst jarenlang in de gaten zijn gehouden.

Een dag later ontplofte een woning in Zwickau, waarna een 36-jarige vrouw, Beate Zschäpe, zich bij de politie meldde. De politie zegt dat ze zwijgt, maar gezien de informatie die naar buiten is gekomen, mag worden aangenomen dat ze is gaan praten. De vrouw had met Böhnhardt en Mundlos in het ontplofte huis gewoond. In de puinresten werd het pistool van de dönermoorden gevonden en een arsenaal van repeteergeweren en pistoolmitrailleurs. Gisteren werd nog een 37-jarige man gearresteerd.

Zeker zo belangrijk was de vondst in het puin van propagandamateriaal van een groepering die zich Nationalsozialistischer Untergrund noemt, „een netwerk van kameraden die als motto Taten statt Worte [geen woorden maar daden] hebben”. Die laatste uitlating stamt van een eveneens gevonden dvd-set waarop Böhnhardt en Mundlos volgens Duitse media bekennen dat zij de daders van de dönermoorden zijn en bovendien achter een aanslag met een spijkerbom in 2004 in Keulen zaten, in een straat met veel Turken. Daarbij vielen 22 gewonden.

Op de dvd kondigen Böhnhardt en Mundlos „verdere activiteiten” aan zolang in Duitsland „geen principiële veranderingen in politiek, pers en meningsvrijheid” mogelijk zijn. De dvd’s zouden al in enveloppen zijn verpakt en hoefden alleen nog maar aan de media en islamitische cultuurcentra te worden verstuurd.

De politiek heeft geschokt gereageerd. Duitsland, met zijn verleden van nazisme, is gevoelig voor alles wat met neonazisme te maken heeft. Het sociaal-democratische Bondsdaglid Thomas Oppermann zei verbijsterd te zijn. „De zaak toont aan dat we in Duitsland helaas nog steeds gewelddadige rechtse radicalen hebben. We zullen er alles aan doen de voedingsbodem voor vreemdelingenhaat en rechts extremisme weg te nemen.”

De minister van Binnenlandse Zaken van de deelstaat Thüringen, Jörg Geibert, suggereert dat politiefunctionarissen en de veiligheidsdienst mogelijk meer hebben geweten over de activiteiten van Böhnhardt en Mundlos. En hij stelt de sleutelvraag: hoe kon het gebeuren dat de vermoedelijke daders middenin Duitsland zolang onopgemerkt hun gang konden gaan?

Feit is dat de Duitse autoriteiten altijd hebben beweerd dat er geen ‘bruin’ terrorisme in Duitsland is. Nu blijkt, als alle onthullingen waar zijn, dat een rechts-radicale groepering jarenlang straffeloos racistische moorden heeft kunnen plegen. Waren Böhnhardt en Mundlos de enigen en werden ze van hogerhand gedekt, vraagt de Duitse pers zich af.

    • Joost van der Vaart