Aanleg pijpleiding door VS stilgelegd

De omstreden Keystone XL pijpleiding van Canada naar de Golf van Mexico wordt voorlopig niet afgebouwd. President Obama hoeft daardoor nu niet te kiezen tussen banen en milieu.

Honderden kilometers aan buizen liggen op een opslagterrein in de Amerikaanse staat North Dakota, klaar voor de aanleg van Keystone XL, een omstreden megapijpleiding om ruwe olie uit de Canadese teerzanden te vervoeren naar raffinaderijen aan de kust van Texas. Pijpleidingbedrijf TransCanada stond klaar om te beginnen met de aanleg, zodra het project definitief zou zijn goedgekeurd door president Obama – een fiat dat voor het einde van dit jaar werd verwacht.

In plaats daarvan staat de miljardenpijplijn, een cruciale verbinding voor de groei van de controversiële Canadese teerzanden, onverwachts op losse schroeven. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bepaalde eind vorige week dat het internationale project na jaren van voorbereiding terug moet naar de tekentafel. Het 2.700 kilometer lange traject moet worden herzien om een natuurgebied in Nebraska te mijden. Die aanpassing van het plan, met nieuwe inspraakrondes, gaat minstens een jaar duren.

Daarmee is een definitief besluit over Keystone, dat de Amerikaanse invoer van teerzandolie met 700.000 vaten per dag zou vergroten, uitgesteld tot 2013 – na de presidentsverkiezingen van volgend jaar. En dat komt Obama uitstekend uit, want zijn langverwachte oordeel over de pijplijn werd gezien als een lakmoesproef voor zijn milieubeleid: zou hij kiezen voor de tienduizenden banen die met het project zijn gemoeid? Of voor het milieu, en zijn verkiezingsbelofte meer nadruk te leggen op schone energie?

De Canadese investering van ongeveer 7 miljard dollar vormde een groot dilemma voor Obama, die kampt met hoge werkloosheid – maar ook onder vuur ligt door milieugroepen die vinden dat hij zijn groene beloftes niet nakomt. Volgens critici is toenemend gebruik van olie uit de teerzanden, een van de grootste voorraden onconventionele olie op aarde, niet de kant die de VS opmoeten. De moeizame exploitatie veroorzaakt meer vervuiling dan de winning van conventionele olie, vooral door hogere uitstoot van broeikasgassen.

Uitstel van het plan moet dan ook leiden tot afstel, meent Susan Casey-Lefkowitz van de Natural Resources Defense Council, een Amerikaanse organisatie die de uitbreiding van de Canadese teerzanden bestrijdt. „Als bij de herziening van het voorstel goed wordt gekeken naar de milieuzorgen over deze pijplijn, dan kan de enige conclusie zijn dat hij helemaal moet worden afgewezen”, zegt zij. „In plaats van te kiezen voor teerzandolie zou de regering-Obama moeten werken aan vermindering van onze afhankelijkheid van olie.”

Actievoerders hebben de afgelopen maanden fel gedemonstreerd tegen het plan om ruwe olie uit de teerzanden, zogeheten ‘bitumen’, door een ondergrondse pijplijn te pompen naar de raffinaderijen van Texas. Bitumen, dat stroperiger is dan conventionele olie, moet verwarmd en onder hogere druk door de pijp. Bovendien bevat het schurende zanddeeltjes. Dat zou het risico op een olielek volgens tegenstanders groter maken.

Aan de andere kant zijn er ook veel voorstanders van het project, bedoeld om de grootste olievoorraad van het continent te verbinden met het belangrijkste raffinagecentrum van de VS, ’s werelds grootste oliemarkt. Canada, nu al de grootste olieleverancier van de VS die jaarlijks bijna 700 miljoen vaten levert, kan de Amerikaanse olieafhankelijkheid van het Midden-Oosten terugdringen. Bovendien zou de aanleg van de pijplijn in één klap zeker 20.000 banen opleveren. Vakbewegingen staan daarom achter het project.

De vraag is nu of Keystone de tegenslag te boven kan komen. Contracten met potentiële gebruikers van de pijplijn komen door het uitstel te vervallen, en zullen opnieuw moeten worden onderhandeld. Oliemaatschappij Valero heeft al verklaard het project te blijven steunen. „Het project ligt te zeer voor de hand om het niet te doen”, aldus een woordvoerder.

Ook voor Shell is het project van belang. Het Brits-Nederlandse concern is een belangrijke producent in de teerzanden in Canada, en werkt aan verdubbeling van zijn raffinagecapaciteit in Texas. Evenals andere raffinaderijen aan de kust van de Golf van Mexico is die fabriek, de grootste raffinaderij van de VS, berekend op zware vormen van ruwe olie. Het raffinagecentrum in Texas kampt met teruglopende aanvoer van ruwe olie uit Mexico en Venezuela.

Pijpleidingbedrijf TransCanada heeft geen plannen om het project af te blazen. „We hebben er vertrouwen in dat Keystone XL uiteindelijk zal worden goedgekeurd”, reageerde bestuursvoorzitter Russ Girling. „Dit project is te belangrijk voor de Amerikaanse economie, de Canadese economie en het nationaal belang van de Verenigde Staten.”

    • Frank Kuin