Overal wordt de crisis bestreden behalve bij ons in de eurozone

De eurozone heeft zichzelf de crisis op de hals gehaald, door de uitzonderlijk beperkte rol van de centrale bank, schrijft Nicolas Barré.

Activists of the Occupy Frankfurt movement have set up a fire place near the Euro sculpture in front of the European Central Bank in Frankfurt, Germany, Thursday, Nov.3, 2011. The ECB announced to lower their key interest rate to 1.25 percent. (AP Photo/Michael Probst) AP

Dit keer zijn we erbij. De crisis van de eurozone sleurt ook Italië mee, de zevende wereldeconomie en de op twee na grootste debiteurstaat op de planeet. Zijn geldschieters keren het de rug toe, de een na de ander. Zij brengen deze mediterrane staat tot de knieën nadat ze al het hoofd van premier Berlusconi hadden gekregen.

Deze dramatische wending van de gebeurtenissen moet ons de ogen openen: de crisis kan niet meer worden opgelost binnen het keurslijf van de bestaande Europese verdragen.

Zolang de brand alleen maar in de zogenoemde ‘perifere’ staten woedde, wilden de meesters van de kortetermijnvisie op Europa geloven dat het mogelijk was om deze in te dammen door een cocktail van strenge maatregelen, handige interventies op de schuldmarkt van de Europese Centrale Bank en door het oprichten van een financieel stabiliteitsfonds.

Dit alles schiep slechts een illusie en heeft slechts gediend om tijd te winnen. Nooit kan worden toegegeven dat we door het uitstellen van het probleem de eindrekening alleen maar groter maken. Als we anderhalf jaar geleden al hadden erkend dat Griekenland niet in staat was om zijn schuld het hoofd te bieden, wat overduidelijk is, zou zijn redding oneindig veel minder zwaar zijn geweest.

Terwijl de Italiaanse staat op zijn beurt in een financiële spiraal die kan leiden tot zijn faillissement is terechtgekomen, kan de eurozone niet meer ontsnappen aan de letterlijk existentiële vragen die aan haar worden gesteld, en vooral deze: waarom kan het Verenigd Koninkrijk, waarvan de openbare financiën op dit punt nog slechter zijn, voor tien jaar schulden aangaan tegen een rente van 2,2 procent, terwijl Italië 7,4 procent moet betalen?

Het verschil tussen deze twee landen betreft niet alleen de geloofwaardigheid van hun premier, zelfs als de neochurchilliaanse vastberadenheid afsteekt tegen de frivoliteit van de Italiaanse Nero. Het verschil betreft ook de rol van de centrale bank.

In het Verenigd Koninkrijk, zoals in de andere grote staten, garandeert haar rol van geldschieter in laatste instantie aan houders van schatkistpapier dat de centrale bank hun altijd Britse ponden zal verstrekken. De baas van de Amerikaanse Federal Reserve, Ben Bernanke, heeft de financiële paniek van 2008 geblokkeerd door eraan te herinneren dat de Amerikaanse centrale bank in laatste instantie haar rol zou spelen van geldschieter van dollars.

De eurozone heeft zichzelf in brand gestoken doordat de Europese Centrale Bank niet een dergelijke rol heeft. De bank moet veranderen. Dit is mogelijk zonder tot absolute laksheid te vervallen of alle geloofwaardigheid te verliezen. De andere grote centrale banken zijn hiervan het bewijs. De Europese Unie kan niet tolereren dat een van de zes oprichters wordt gewurgd door een dogma. Zij zou het niet overleven.

Nicolas Barré is plaatsvervangend hoofdredacteur van het Franse financiële dagblad Les Echos. © Les Echos

    • Nicolas Barré