Leners van nu zijn de sukkels van morgen

„Stel, je hebt genoeg geld om een auto te kopen. Is het dan toch voordeliger om tegen 2,9 procent rente (48 maanden) 10.000 euro te lenen?”

Dit wordt een boos stukje. Een beetje van die boosheid betreft de vragensteller, wegens zijn naïviteit. De echte irritatie mag naar de leenindustrie. Deze branche van banken, autoverkopers, winkeliers, tussenpersonen en creditcardmaatschappijen heeft na twee decennia adverteren en indoctrineren bereikt waar menig politicus van droomt: half Nederland gelooft ze!

Nog altijd denken hordes mensen onterecht dat lenen gunstiger kan zijn dan sparen. Dit ondanks de bankencrisis, de schuldencrisis, de eurocrisis en de 711.000 Nederlanders die op dit moment verzuipen in hun schuld.

Voorstanders van lenen en tegelijkertijd sparen, komen steevast aanzetten met een rekensom: als je die 10 mille vastzet tegen 3,9 procent spaarrente verdien je, rekening houdend met de schuldendrempel in box 3, minimaal 65,20 euro per jaar. Het venijn schuilt in de voorwaarden. Bij te laat aflossen explodeert je rente, eerder terugbetalen kost boete en er zijn natuurlijk opnamekosten op het spaardeposito.

Het afgelopen jaar kostte de doorsnee consumptieve lening dan ook geen 2,9, maar 8,5 procent. Tel daarbij het valse gevoel van rijkdom dat leensparen geeft. Het lijkt of je tien mille bezit, maar eigenlijk ben je blut. Door deze struisvogelpolitiek eindigen de meeste ‘slimme’ leenspaarders als perssinaasappels van leenbedrijven. Anders zou die bedrijfstak toch niet eens bestaan?

In de praktijk bloeden leners langzaam leeg, terwijl spaarders stilletjes binnenlopen.

Neem de spaarzame S. Op zijn 20ste gaat hij sparen om op zijn 25ste een auto van 20.000 euro te kopen. Dat lukt als hij, bij 2,5 procent spaarrente, maandelijks 313 euro reserveert. Op zijn 25ste koopt S. de auto en spaart hij voor zijn volgende auto over vijf jaar. Zo gaat hij door tot zijn 70ste levensjaar.

De tweelingbroer van S., L., spaart nooit. Vanaf zijn 25ste koopt hij elke vijf jaar dezelfde auto als S. met een lening. L. moet tot zijn 70ste jaarlijks 4.000 euro aflossen. Daarnaast betaalt hij, op zijn gemiddelde schuld van 10.000 euro jaarlijks 850 euro rente.

De zuinige S. kan van zijn 20ste tot zijn 25ste dus maandelijks 313 euro minder uitgeven dan L. Maar daarna is hij levenslang goedkoper en zorgelozer uit. Want is S. jaarlijks altijd 3.756 euro kwijt aan autosparen, L. moet elk jaar 4.850 euro aan rente plus aflossing betalen.

Het verschil van 1.094 euro gaat S. natuurlijk weer sparen of beleggen, want zo is zijn aard. Stort hij die 1.094 euro vervolgens consequent in een efficiënt beleggingsfonds, dat jaarlijks gemiddeld 5 procent rendement maakt, dan bezit S. na 45 jaar niet lenen een extraatje van zo’n twee ton (zie grafiek).

En daarom zijn de naïeve leners van nu altijd weer de sukkels van morgen. Word wakker lener! Kijk naar financiële struisvogels als Italië en Griekenland. Jarenlang leken ze te genieten en te floreren, maar bij tegenwind exploderen de leninglasten, zak je diep in het rood en wringen geldgevers je uit. Steeds meer leners zullen voelen wat spaarders altijd al hebben geweten: wie leent, is een eend.

    • Erica Verdegaal