De vrouw met de parels

De nalatenschap van Liz Taylor, die volgende maand wordt geveild, is de grootste ooit door een filmster nagelaten.

ca. 1972 --- Elizabeth Taylor wears her famous necklace bearing La Peregrina, the 35mm pearl once belonging to Queen Isabella of Spain. --- Image by © Norman Parkinson/Sygma/Corbis © Norman Parkinson/Sygma/Corbis

In december veilt Christie’s in New York de nalatenschap van actrice Elizabeth Taylor (1932-2011). Alles zal ongetwijfeld voor recordprijzen van de hand gaan. Alleen al haar juwelen, bijgenaamd de Crown Jewels of Hollywood, zullen tientallen, zo niet well over hundred million dollars gaan opleveren. En dan is er die ene parel, zo groot dat Liz’ pekineesje hem niet kon doorslikken.

De grootste diamant die Liz bezat – een peervormig joekel van bijna 70 karaat, zo groot dat hij op een vinger bijna van nagel tot knokkel reikt – is geen onderdeel van de aanstaande veiling van haar juwelen. Ze had deze namelijk al in 1979 verkocht (voor vijf miljoen dollar), om met de opbrengst een ziekenhuis te laten bouwen in Botswana.

Ziedaar in een notendop de aantrekkingskracht van La Taylor, die 23 maart overleed: de combinatie van glamour & een vrijgevig hart, geluk & ellende, schoonheid & verval. Als geen ander maakte ze de wereld deelgenoot van haar triomfen en liefdesperikelen, maar ze deinsde er niet voor terug datzelfde te doen met haar ziektes, ellende en verval. Lieten beroemde beauty’s als Marlene Dietrich en Greta Garbo zich na het bereiken van een bepaalde leeftijd niet meer zien, Liz liet zich – dik en zelfs kaal, na een hersenoperatie – voor het oog van de camera’s voortduwen in een rolstoel. Haar omvangrijke juwelencollectie (269 lots), alsmede haar kunstverzameling (Degas, Renoir, Modigliani, Monet, Pissarro, Hockney, een paar Warhols – met beeltenissen van zichzelf –, en het topstuk, een Van Gogh), haar couturejurken, filmkostuums en -memorabilia, schoenen en tassen, meubels en koffers (waaraan, heel bescheiden, speciaal voor haar gemaakte, lila kleurige labels hangen waarop alleen het woordje ‘mine’, de mijne, staat gedrukt), alles zal in december onder de hamer komen. De totale opbrengst gaat naar de mede door haar opgerichte American Foundation for AIDS Research.

Christie’s schat de opbrengst van de juwelen op 30 miljoen dollar. Wat een lachertje is, een schijntje, alleen bedoeld om na de veiling groot in de pers te kunnen jubelen dat de veiling twee, drie, vier, misschien wel tien keer over de kop is gegaan. Kortom, wat een succes het veilinghuis weer heeft behaald. Want behalve dat de bijous allemaal van ongekend hoogwaardige kwaliteit zijn, komt daar vooral Liz’ X-factor bij, die de prijzen ongetwijfeld tot ongekende hoogtes zal opdrijven. Zoals al eerder het geval was bij de nalatenschappen van Jackie Kennedy Onassis (bij concurrent Sotheby’s) en de hertogin van Windsor (uit wier collectie Liz een diamanten broche kocht voor 570.000 dollar en die nu opnieuw onder de hamer komt, vreemd genoeg met eenzelfde richtprijs).

Of neem het topstuk van de veiling, een loepzuivere Asscher Cut-diamant van ruim 33 karaat, haar lievelingssteen die ze bijna dagelijks droeg en die ze zelfs bij heel wat filmopnames niet afdeed. Deze was ooit in het bezit van de staalfamilie Krupp, schatrijk geworden door het fabriceren van wapens voor de nazi’s. Liz kocht die diamant in 1968 voor 300.000 dollar en was apetrots dat ze als „joods meisje” (zoals ze het zelf verwoordde) de diamant uit handen van de inmiddels aan lager wal geraakte familie kon wegkapen. Ze zag het als overwinning op de nazi’s en liet publiekelijk weten dat ze daarom de officiële naam, The Krupp Diamond, zou handhaven. Het is dus bijzonder vreemd – en niet echt de erflater indachtig – dat Christie’s in overleg met Liz’ nazaten de diamant voor de veiling heeft omgedoopt tot The Elizabeth Taylor Diamond, ongetwijfeld om de prijs nog verder op te drijven. De verwachte opbrengst is 2,5 tot 3,5 miljoen dollar en ook dat is onzinnig laag.

Flonkerende rotsblokken

Mike Asscher, lid van de gelijknamige diamantfamilie die het slijpsel – de Asscher Cut – op haar naam heeft staan, denkt dat de schatting met opzet heel bescheiden is gehouden. Hij verwacht een opbrengst tussen 5 en 10 miljoen dollar.

Een kijkje in Liz’ juwelenkist laat geen twijfel over haar smaak: groot en opulent, flonkerende rotsblokken in de zin van mag het een onsje meer zijn. Nee, ingetogen was ze niet.

Smaragden, robijnen, saffieren en diamanten hangen in rotsformaties op en aan elkaar. Maar ook een flinke parel kon haar bekoren. Zoals La Peregrina, de 55 karaat wegende parel (11,2 gram) die ooit behoorde aan diverse koninginnen: Maria, de vrouw van koning Philips II, Queen Mary, een handvol Bonaparte eega’s, de Spaanse vorstinnen Margarita en Isabella, die zich beiden met parel en al door Velázquez lieten schilderen.

Hoewel een van ’s werelds grootste natuurlijke parels, vond Liz La Peregrina alleen blijkbaar toch maar wat iel, en liet er door Cartier een ketting omheen bouwen van diamanten, robijnen en nog meer parels. Ze droeg deze ooit in een van haar films. Tijdens de opnames was de parel ongemerkt van het collier gegleden. Paniek. Een grote zoektocht volgde. Uiteindelijk werd het peervormige juweel gevonden in de bek van een van haar pekineesjes, die er smakelijk op lag te sabbelen. Kennelijk was de steen te groot om door te slikken. Christie’s schat de opbrengst van de parel op 2 à 3 miljoen dollar. Ik voorspel minimaal het dubbele.

Tussen al het bombastische geweld van onder meer Bvlgari, Cartier, Tifanny’s en Van Cleef & Arpels zitten twee opvallend bescheiden en delicate meesterwerkjes: een prachtig art nouveau geëmailleerd vlindertje van Boucheron en een waterjuffertje uit diezelfde periode, gemaakt van de allerkleinste saffiertjes en diamantjes die op bijna doorzichtige vleugeltjes zijn gemonteerd. Ze worden elk geschat tussen 10.000 en 15.000 dollar, wat een absolute catch zou zijn als het daarbij zou blijven.

Haar totale nalatenschap (inclusief alle kunst, onroerend goed en een aandelenportefeuille door de Britse krant The Observer geschat op well over 1 billion dollar, meer dan een miljard dus) is op afstand de allergrootste die ooit door een filmster is nagelaten. Met dank aan haar liefhebbende echtgenoten (7 stuks), die haar overlaadden met juwelen, wat haar niet alleen uitermate bekoorde, maar wat tevens een gigantisch slimme belegging blijkt te zijn geweest. Edelstenen en juwelen zijn de laatste decennia onwaarschijnlijk in waarde gestegen. Zo steeg bijvoorbeeld de karaatprijs van een diamant van meer dan vijf karaat alleen al het afgelopen jaar met 50 procent. Ook belangrijke kunstwerken zijn navenant in waarde gestegen. De Van Gogh die haar vader, een kunsthandelaar, in 1963 kocht voor drie ton, staat nu in de catalogus vermeld met een richtprijs van 5 tot 7 miljoen dollar.

Daarbij was ze zelf een uitmuntende zakenvrouw. Ze was de eerste filmster die een miljoen dollar vroeg (en tot haar verbazing ook kreeg) voor een rol. Ook wist ze haar faam uitermate slim te koppelen aan allerhande merchandising. Haar White Diamonds-parfum, gelanceerd in 1991, is het meest rendabele celebrityparfum dat ooit op de markt is gebracht. Die van David Beckham, Jennifer Lopez, Justin Bieber, Kylie Minogue en Sarah Jessica Parker kunnen er in de verste verte niet aan tippen. Alleen al het laatste jaar zette White Diamonds ruim 63 miljoen dollar om, waarvan 12 miljoen dollar op de rekening van de naamgeefster werd bijgeschreven. Hierdoor verdiende Liz zelfs na haar dood nog een vermogen: ze prijkt dit jaar op de vijfde plaats van de meest verdienende overleden beroemdheden.

Christie’s veilt de nalatenschap gedurende vier dagen in New York, beginnend op 13 december met The Legendary Jewels.www.christies.com