Dat oordeel over tatoeages is helaas gewoon een vooroordeel

Kunnen we nu van dat achterhaalde stigma af?

Het betoog van Rosanne Hertzberger tegen de tatoeage als modetrend (Opinie & Debat, 5 november) snijdt hout – dat vooropgesteld. Doe alleen niet alsof het oordeel over tatoeages geen vooroordeel zou zijn. Het oordeel van de moral majority is nog steeds dat tatoeages asociaal en een teken van onvolwassenheid zijn.

Toen ik als zeventienjarige matroos in de marine zat, ervoer ik bijna dagelijks de druk om mijn lichaam te laten dienen als tekenpapier. Eenmaal aan wal, tijdens het stappen, waren de tattooshops vaste aanlegplekken. Ik deed niet mee, omdat ik verder dacht dan alleen mijn tijd in de marine, en zo leuk vond ik het er niet, maar ik was wel een uitzondering. De meerderheid van mijn maten had ergens op het lichaam een of ander tekeningetje of zelfs een compleet schilderij staan. Als herinnering aan hun tijd in de marine (individueel), maar ook als cultuurkenmerk. Popeye zonder ankertje of Olijfje op zijn arm zou Popeye the Sailorman niet zijn, toch? Precies zo beschouwden ook de maten van mijn vader in de bouw een tatoeage als normaal. Precies ook zoals er bevolkingsgroepen in Marokko (Berbers) of Nieuw-Zeeland (Maori) zijn waar de tatoeage al duizenden jaren wordt beschouwd als cultuurkenmerk, zoals ooit de klompen en de boerenkiel of het arbeiderscalotje dit waren voor (delen van) ons land. De klompen, de kiel en de calot hebben afgedaan. We zijn opgeschoten van archaïsch (achterlijk) naar progressief (beschaafd en intelligent). Als we ze weer zien, denken we terug aan tijden her.

Zo kan het ook gaan met de tatoeage, alleen anders. De tatoeage als teken van jeugdige onbezonnenheid, of als cultuurkenmerk? Dit laatste lijkt me een interessante ontwikkeling – de democratisering van de tatoeage. Persoonlijk zal ik blij zijn als we afkomen van het achterhaalde stigma van dom en asociaal dat nog steeds kleeft aan de tatoeage.

Gerard Hundman

beeldend kunstenaar en docent maatschappijleer, Den Haag

Roken is schadelijker

Rosanne Hertzberger geeft haar mening over lichaamsversieringen. Ze trekt deze culturele uitingen met een lange traditie, van Ötzi tot de oude Grieken, in het belachelijke. Het idee dat smaken verschillen, komt niet in haar op. Tatoeages zijn volgens haar de ultieme minachting van het lichaam.

Om deze gedachtelijn door te zetten, ga ik ervan uit dat dit het eerste deel is in een serie over vergelijkbare minachting. Ze begon met dit onderwerp, omdat een beetje inkt in je huid de minst schadelijke is in een serie over roken, topsport bedrijven, alcohol drinken en zonnebaden tussen 11.00 en 15.00 uur – dingen die bijna iedereen doet en onder de noemer ‘onbedachtzaam en roekeloos omspringen met je lichaam’ vallen. Volgens Hertzberger is dit een goede reden om iemand een baan te weigeren. Het zal krap worden op de arbeidsmarkt.

Ik hoop dat deze volgende delen zullen worden geschreven door ervaringsdeskundigen, om het waarheidsgehalte wat op te vijzelen. Er zijn immers nog mensen die van feiten en nuance houden.

Een getatoeëerde huid is na een dag of tien gewoon weer gezond. Niet iedere tatoeagedrager riskeert zijn carrière. Niet ieder mens ambieert een carrière. Niet iedereen krijgt spijt. En dan nog is spijt iets wat hoort bij het leven. Wie heeft er niet weleens spijt van een te duur huis, een paar chocoladerepen te veel of een relatie met iemand die niet bij je past? Ook dit zijn dingen waarvan je een leven lang last kunt hebben.

Anika Redhed

Utrecht