Britten vrezen dat ze er niet langer toe doen

Als er één ding de afgelopen weken in het Verenigd Koninkrijk opnieuw duidelijk werd, is het hoe paradoxaal de verhouding van de Britten met Europa is.

Ze spreken van een crisis op het continent, die de eurolanden zelf moeten oplossen. Tegelijkertijd zijn ze bang dat ze aan de zijlijn komen te staan, na opmerkingen van de Franse president Sarkozy over een Unie van twee snelheden. Invloed verliezen boezemt net zoveel angst in als de impact van de eurocrisis op de Britse economie.

In Britse media werd dan ook breed uitgemeten dat premier Cameron eind vorige maand niet was uitgenodigd bij een diner in Brussel, noch bij onderonsjes tussen de zeventien eurolanden over hoe de crisis moet worden opgelost.

The Guardian, en niet alleen die krant, citeerde anonieme Britse diplomaten volgens wie Sarkozy tegen Cameron zou hebben gezegd: „Ik ben het zat dat u kritiek geeft en ons vertelt wat we moeten doen. U zegt dat u de euro haat, maar nu wilt u zich wel met onze vergadering bemoeien.”

Ook anderen zouden zich zo hebben uitgelaten. Het Conservatieve Hogerhuislid William Rees-Mogg waarschuwde in zijn column in The Times dat de Britten in Brussel irrelevant worden gevonden. Hij verwees op naar de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso. Die zou op de vraag wat de Britse reactie was op zijn toespraak over verdere integratie hebben gezegd: „Oh, de Britten. Wat kan ik daar nou op zeggen?” Daarop zou hartelijk door de aanwezigen zijn gelachen.

The Daily Telegraph concludeerde: „Er is iets vreselijk mis als de zeventien leiders van de eurolanden in Cannes elkaar vier keer spreken, terwijl onze premier in de wandelgangen rondzwerft.” De krant citeert een topambtenaar uit de Thatchertijd: „Wanneer roept Cameron de overige tien landen bijeen voor een eigen top? Waarom heeft hij dat niet al gedaan?”

Want dat het Verenigd Koninkrijk invloed in Europa moet behouden, blijkt volgens alle commentaren wel uit de voorgestelde Tobin-tax, de belasting op financiële transacties. Die wordt in Londen gezien als een complot van de Fransen en Duitsers. Met verve halen de Britse media financieel experts aan die dat ook zo beschrijven. In The Independent zegt een marktanalist bijvoorbeeld: „Die belasting is een verschrikkelijk idee. Het wordt ons opgelegd door Frankrijk en Duitsland, die Londen dolgraag zien lijden. Het is duidelijk een politieke zet. De VS zullen het nooit implementeren, en alles wat er mee bereikt wordt, is dat handel wordt weggejaagd uit Londen.”

Ondertussen bereidt het ministerie van Financiën zich volgens de Daily Mail wel voor op wat de minister van Handel „een Armageddon-scenario” noemt, het uiteenvallen van de EU. En dat weer tot genoegen van eurosceptische Lagerhuisleden en media die het momentum van de crisis aangrijpen om premier Cameron opnieuw onder druk zetten om toch vooral een referendum over het EU-lidmaatschap te houden.

Titia Ketelaar