Te gezellige nepreis

Een week geleden zijn ze uit hun hol gekomen, de zes mannen die 520 dagen hebben doorgebracht in een afgesloten bouwwerk in Moskou en zo een reis naar Mars hebben nagebootst. Volgens de Europese ruimtevaartorganisatie ESA hebben de drie Russen, een Chinees, een Colombiaan en een Fransman de beproeving goed doorstaan. Een video van een kwartier op YouTube, geschoten door de bemanning zelf, geeft een indruk van het dagelijks leven ‘aan boord’.

De beelden op de video zijn op een sympathieke manier amateuristisch. Maar ze tonen zo veel hartelijkheid en gezelligheid dat je er wantrouwig van wordt. Hebben ze werkelijk alléén maar vrolijk op de gitaar en met de Wii gespeeld (naast de geplande wetenschappelijke experimenten) en helemaal nooit ruzie gehad? Bijna niet voor te stellen, met zes kerels die anderhalf jaar een woning ter grootte van een krap flatje niet uitmogen, terwijl ze geen daglicht of familie zien. Het hoeft geen realityshow te worden, maar iets meer openhartigheid was geloofwaardiger geweest.

Terwijl het ruimteschip geen millimeter van zijn plaats kwam werd het toenemen van de afstand tot de aarde gesimuleerd doordat de communicatie met het commandocentrum steeds meer tijd kostte, tot maximaal 25 minuten. De opvarenden hadden dvd’s maar geen tv. Wel pc’s en games maar geen internet.

Interessant zijn de mogelijke verschillen tussen deze gevangenis en een werkelijke ruimtemissie. Geen gewichtloosheid en geen straling natuurlijk. Geen gevaar ook. Tijdens de nagebootste Marswandeling, halverwege het experiment, valt een van de gesimuleerde astronauten languit op de grond in zijn onhandige ruimtepak. Hij wordt hartelijk uitgelachen, maar in werkelijkheid zou dit leiden tot doodsangst en mogelijk ruzie.

Je kunt bij zo’n psychologisch experiment moeilijk kunstmatig gevaar toevoegen, laat staan straling. Maar de simulatie had strenger en realistischer gekund. Vergeleken met het ruimtestation ISS, waar ook video’s van bestaan, hebben deze heren een paleis, met eigen kamertjes en een betrekkelijk royale gezamenlijke woonruimte. Tijdens een gefilmde schoonmaakbeurt is te zien dat een van de deelnemers zomaar de kraan laat openstaan. Water is dus geen schaars goed. Er doet zich een stroomstoring voor maar niemand hoeft iets te doen; ze spelen weer op de gitaar tot de vluchtleiding de schakelaar heeft gevonden. En er is mondvoorraad voor de hele reis aanwezig. Het eten is gerantsoeneerd, maar het is zeer de vraag of een echte Marsmissie zo veel gewicht kan meenemen. Dus hoe zit het met de recycling?

Het zijn aspecten die relevant zijn omdat het ongemak en dus de psychologische druk veel hoger hadden kunnen zijn. Verder is 520 dagen aan krappe kant; een door de BBC geraadpleegde deskundige vindt drie jaar realistischer. ESA heeft dus nog wel een paar experimenten te gaan.

Herbert Blankesteijn

De video is te zien op nrc.nl/bekijks