Op November Music combineert alles gretig

November Music. Gehoord: 9/11 Verkadefabriek Den Bosch. Festival t/m 13/11. His master’s choice t/m 19/11. ****

Een muziekinstallatie met 140 geluidloze klepels. Een pianorecital waarbij de toetsen niet worden bespeeld. Ongehoorde klanken zijn dagelijkse kost op November Music in Den Bosch, met ruim tachtig concerten in vijf dagen, waarin jazz, impro, muziektheater en ‘hedendaags klassiek’ de degens kruisen.

Zo kon het dat uitgerekend Igor Stravinsky bij de opening woensdag een tikje conservatief klonk. Zijn bijna neoklassieke Octet werd door de blazers van het Nieuw Ensemble met gevoel voor droge humor uitgevoerd. Maar in de Verkadefabriek deden vooral de schrille fluittonen van Edgard Varèse de oren tuiten, zelfs al koos dirigent Ed Spanjaard in Octandre voor een organische flow.

November Music combineert gretig de genres. Varèses Déserts, voor groot ensemble en elektronica, ging gepaard met videobeelden van Bill Viola. De fenomenale compositie, gekneed uit hypermoderne oerklanken, heeft die toevoeging niet nodig om te overtuigen.

Minstens zo meedogenloos luidruchtig is het korte concert His master’s choice van het Clazz Ensemble, dat als ongepolijste ‘small bigband’ opereert op het snijpunt van jazz, improvisatie en hedendaags. Precies de plek waar ook Louis Andriessen zich vaak nestelde met zijn Orkest De Volharding; het programma is een hommage aan een cruciaal onderdeel van Andriessens werk.

Hyperactieve energie wordt via stompende trombones, schmierende saxofoons en een zagende viool geventileerd. Rauwheid is soms een doel op zich, wat niet wegneemt dat de timing nog wat scherper mag worden gesneden.

Hilarisch zijn de beelden van langharig tuig uit de film The Family (1973) van Lodewijk de Boer, die Andriessen van net zo brutale muziek voorzag.

Toch zijn de harde contouren bij de componist zelden eendimensionaal: Y Después, met lenige zang van Cristina Zavalloni, bleek ondanks de vele fortissimo’s vooral gierend melancholisch.